Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden

Gezondheidsbeleid en zorgakkoorden
Gezondheid gaat ook om veerkracht, mentale gezondheid, sociale contacten en de mogelijkheid om mee te doen in de samenleving. Daarom zet Zoetermeer in op een brede en integrale aanpak van gezondheid en welzijn, waarbij preventie, een gezonde leefstijl en een sterke sociale basis centraal staan.

Via het programma Integraal werken aan een gezonde stad wordt gewerkt aan het verkleinen van gezondheidsverschillen, het versterken van preventieve ondersteuning en het bevorderen van een gezonde leefomgeving. Hierbij wordt voortgebouwd op de resultaten van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Concreet gebeurt dit onder andere met de verdere uitvoering en borging van ketenaanpakken zoals Kansrijke Start en valpreventie voor ouderen. Ook wordt gewerkt aan een gezonde en klimaatbestendige leefomgeving.

Samen ZoeterMeer Gezond
Binnen Samen ZoeterMeer Gezond werken zorg-, welzijns- en maatschappelijke organisaties samen aan een betere gezondheid van Zoetermeerse inwoners. De samenwerking richt zich op het versterken van de verbinding tussen het sociale en medische domein, zodat inwoners eerder passende ondersteuning ontvangen en zwaardere zorg waar mogelijk wordt voorkomen.

Vanuit de transformatieagenda wordt onder andere ingezet op mentale gezondheidsnetwerken, ondersteuning voor inwoners met chronische aandoeningen, de aanpak GelijkGezond en sociaal werk in huisartspraktijken. Ook wordt samen met het HagaZiekenhuis gewerkt aan de verdere ontwikkeling van de zorginfrastructuur in Zoetermeer, waaronder de nieuwbouw van het ziekenhuis en de bereikbaarheid en toegankelijkheid van zorgvoorzieningen voor inwoners.

Zoetermeer wil dat inwoners ondersteuning en zorg zoveel mogelijk dichtbij huis ontvangen. Door de samenwerking binnen Samen ZoeterMeer Gezond verder te versterken, wordt ingezet op tijdige signalering, preventie en een betere aansluiting tussen zorg, welzijn en het sociaal domein. Hiermee loopt Zoetermeer vooruit op de landelijke beweging naar meer samenhang tussen zorg en welzijn. Het doel is dat inwoners sneller passende hulp ontvangen, langer zelfstandig kunnen functioneren en hun gezondheid en welzijn duurzaam kunnen verbeteren.

Haaglander Gezonder!
In 2027 werken wij verder aan de doorontwikkeling van Haaglanden Gezonder! (HG!), het regionale samenwerkingsverband van organisaties op het gebied van zorg, welzijn en ondersteuning. Binnen HG! werken partners gezamenlijk aan een gezondere bevolking, toegankelijke zorg en passende ondersteuning voor inwoners in de regio Haaglanden. Daarbij worden bestaande samenwerkingsafspraken verder aangepast aan nieuwe landelijke en regionale ontwikkelingen, waaronder de regionale werkagenda van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA).

Wij vervullen hierin een belangrijke rol als bestuurlijke en financiële partner. Vanuit onze verantwoordelijkheid voor gezondheid, maatschappelijke ondersteuning en een sterke sociale basis dragen wij via de regietafel actief bij aan de regionale samenwerking. Ook denken wij mee over de ontwikkeling en uitvoering van regionale programma’s en de gezamenlijke aanpak van maatschappelijke opgaven.

Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)
Vanaf 2027 vormt het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) het landelijke kader voor de verdere versterking van de samenwerking tussen zorg, welzijn en gemeenten. Uiterlijk medio november 2026 wordt hiervoor een regionale werkagenda vastgesteld. Deze werkagenda fungeert als gezamenlijk uitvoeringskader voor de regio en is een belangrijke voorwaarde voor de inzet van middelen vanaf 2027.

Een onderdeel van het AZWA is de vorming van regionale eerstelijnssamenwerkingsverbanden (RESV). Zoetermeer vormt samen met Benthuizen een eigen zorgregio en beschikt via EerstelijnsZorg Zoetermeer (EZZ) over een goed functionerende lokale zorgstructuur. Zoetermeer maakt daarom geen onderdeel uit van het RESV van Haaglanden Gezonder!, maar werkt wel nauw samen met regionale partners en sluit aan bij regionale afspraken en ontwikkelingen.

Voor de uitvoering van het AZWA zijn voor de regio Haaglanden middelen beschikbaar gesteld via de SPUK AZWA. Deze middelen worden ingezet voor het versterken van de samenwerking tussen het zorg- en sociaal domein en de uitvoering van de regionale werkagenda. Voor Zoetermeer ligt de opgave vooral in het duurzaam borgen van succesvolle initiatieven die de afgelopen jaren zijn ontwikkeld. Een belangrijk voorbeeld hiervan is de inzet van sociaal werk in huisartspraktijken, waarvan de huidige financiering eind 2026 afloopt. Vanaf 2027 wordt ingezet op voortzetting van deze werkwijze vanuit de beschikbare AZWA-middelen, zodat inwoners ook in de toekomst laagdrempelig ondersteuning kunnen ontvangen op het snijvlak van zorg en welzijn.

Vanuit de regionale SPUK AZWA-middelen dragen wij bij aan de financiering van het programmabureau van Haaglanden Gezonder!. Hierdoor hebben wij invloed op de inzet van de beschikbare middelen en de uitvoering van de regionale werkagenda. Hoewel wij geen formele stem hebben binnen de verenigingsstructuur, zijn wij actief betrokken bij strategische vraagstukken, regionale besluitvorming en de verdere uitwerking van gezamenlijke opgaven.

Suïcidepreventie
Mentale gezondheid vraagt blijvende aandacht. Sinds de inwerkingtreding van de Wet integrale suïcidepreventie heeft de gemeente een verantwoordelijkheid voor het lokaal organiseren van suïcidepreventie. Zoetermeer zet daarom in op het versterken van deskundigheid bij professionals, ondersteuning van inwoners na een suïcidepoging, samenwerking tussen betrokken organisaties en het treffen van preventieve maatregelen op locaties waar een verhoogd risico bestaat.
Concreet wordt ingezet op het aanbieden van suïcidepoging-nazorgtrajecten voor inwoners die een suïcidepoging hebben gedaan, het verzorgen van gatekeepertrainingen voor professionals en het opbouwen van een lokaal netwerk van organisaties die samenwerken aan suïcidepreventie. Daarnaast wordt onderzocht welke aanvullende maatregelen getroffen kunnen worden op locaties met een verhoogd risico. Conform de Perspectiefnota is hiervoor vanaf 2027 structureel budget beschikbaar gesteld.

Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
Slachtoffers van huiselijk geweld krijgen zo snel mogelijk hulp en voelen zich gehoord en gezien voelen. In 2027 geven we uitvoering aan de Regiovisie Aanpak huiselijk geweld Haaglanden 2026 en verder. De Regiovisie benoemt drie prioriteiten: 1) Preventie en vroegsignalering: geweld zo vroeg mogelijk herkennen en voorkomen, 2) Duurzaam herstel: onveiligheid stoppen in gezinnen en huishoudens en 3) Sterkere samenwerking tussen zorg- en strafpartners van gemeenten. Er is extra aandacht voor kinderen, ouderen en slachtoffers van femicide-gerelateerd geweld. We versterken de samenwerking tussen netwerkpartners en gemeentelijke afdelingen op het gebied van veiligheid, zorg en welzijn en borgen de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Ook verbeteren we de samenwerking tussen professionals in het jeugd- en volwassenendomein, onder meer door zorgmeldingen integraal te beoordelen.