Programma 4 Vrije Tijd

(x €1.000)

Uitgaven

€ -38.949

Inkomsten

€ 12.528

Saldo

€ -26.421

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken?

Stimuleren vrijetijdsklimaat: kunst en cultuur, sport, groen en spelen, evenementen

Zoetermeer is een stad in ontwikkeling, met een groeiende bevolking met verschillende achtergronden. Om inwoners en bezoekers aan de stad te binden, is een sterke vrijetijdssector belangrijk. Een breed aanbod van sport, kunst, cultuur, evenementen, stadsboerderijen en wijktuinen maakt Zoetermeer aantrekkelijk om te wonen, werken, recreëren en bezoeken. In de visie Zoetermeer 2040 is het streven helder: een stad waar iedereen zich welkom en thuis voelt. Vrijetijdsvoorzieningen spelen hierin een belangrijke rol. Ze bieden ruimte voor ontmoeting en verbinding en vormen daarmee een belangrijke sociale basis voor de stad.

We zorgen voor een goed en aantrekkelijk aanbod van vrijetijdsactiviteiten. We doen dit volgens plannen die eerder door de gemeenteraad zijn vastgesteld, zoals het Evenementenbeleid, de Cultuurvisie met de bijbehorende uitvoeringsagenda voor 2026 tot 2030, en de Sportagenda 2025 en verder.

Vanuit Groen Spelen Leren bieden we inwoners en bezoekers drie stadsboerderijen en vijf wijktuinen, met activiteiten en educatieve programma’s. Bij vernieuwingen letten we op toegankelijkheid en maken we gebruik van materialen met een lange levensduur. Zo maken we de stad klaar voor de toekomst.

We zoeken actief de samenwerking met andere ontwikkelingen in de stad en richten ons op persoonlijke groei, gezondheid en sociale verbondenheid. Onze partners en verenigingen, zoals evenementenorganisatoren, cultuurinstellingen, sportaanbieders en natuur- en milieuorganisaties en onze vele vrijwilligers, zijn de drijvende kracht achter dit aanbod. De gemeente ondersteunt hen met subsidies, goede accommodaties en verschillende vormen van hulp aan verenigingen. De gemeente organiseert daarnaast ook zelf activiteiten, zoals op de speel- en stadsboerderijen, in de wijktuinen en via de buurtsportcoaches. Zij zijn het hele jaar actief in de wijken en werken samen met partners in de stad.

Speerpunten in 2027: Wat gaan we daarvoor doen?

Inzetten op (toekomstige) verbetering van vrijetijdsaccommodaties en buitengebieden (zowel voor sport, kunst & cultuur, evenementen, als op de speel- en stadsboerderijen en wijktuinen):

We zetten ambtelijke capaciteit in voor gebiedsvisies en andere fysieke projecten in de stad, zodat cultuur, sport, recreëren, spelen en ontmoeten integraal onderdeel zijn van de planvorming.
We zorgen voor een breed aanbod aan vrijetijdsactiviteiten, passend bij de verschillende doelgroepen.
Bij activiteiten besteden we aandacht aan het versterken van positieve gezondheid.
We laten de vrijetijdssector meegroeien met het stijgende aantal inwoners.
Binnen het domein Samenleving werken we met de andere afdelingen aan gezamenlijke, afdeling overstijgende thema’s.

Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 4

Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur-, sport-, groen- en speelvoorzieningen

Waardering inwoners voor evenementen

Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van de Stadspeiling voor grootschalige en kleinschalige evenementen gedeeld door 2.
Bron: Stadspeiling

Type	2025	2027	2028	2029	2030
Realisatie	7,0	-	-	-	-
Begroting PB 2027	-	7,1	7,1	7,3	7,3

Toelichting:
Geen bijzonderheden.

Waardering inwoners voor culturele voorzieningen

Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van voor het Nationaal Videogame Museum, CKC & partners, Bibliotheek Zoetermeer, Stadstheater Zoetermeer, Poppodium Boerderij en Franx gedeeld door 6.
Bron: Stadspeiling

Type	2025	2027	2028	2029	2030
Realisatie	8,3	-	-	-	-
Begroting PB 2027	-	8,1	8,1	8,2	8,2

Trendgrafiek Waardering inwoners voor culturele voorzieningen

Toelichting:
Geen bijzonderheden.

Waardering inwoners voor sportvoorzieningen

Som van de gemiddelde rapportcijfers van de respondenten van de Stadspeiling voor binnensportvoorzieningen, buitensportvoorzieningen, zwembaden, commerciële sportvoorzieningen en sportverenigingen gedeeld door 5.
Bron: Stadspeiling

Type	2025	2027	2028	2029	2030
Realisatie	7,3	-	-	-	-
Begroting PB 2027	-	7,2	7,2	7,4	7,4

Toelichting: De huidige streefwaarden zijn ongewijzigd. Na vaststelling van het Integraal Huisvestings Plan Sport (IHP) bekijken we of aanpassingen nodig zijn.

Waardering inwoners voor speel- en stadsboerderijen

Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten voor de speel- en stadsboerderijen.
Bron: Stadspeiling

Type	2025	2027	2028	2029	2030
Realisatie	8,2	-	-	-	-
Begroting PB 2027	-	7,8	7,8	7,8	7,8

Toelichting:
Geen bijzonderheden.

Waardering inwoners voor wijk- en schooltuinen

Som van de (gewogen naar aantal respondenten) gemiddelde rapportcijfers van de respondenten voor de wijk- en schooltuinen.
Bron: Stadspeiling

Type	2025	2027	2028	2029	2030
Realisatie	8,3	-	-	-	-
Begroting PB 2027	-	7,7	7,7	7,7	7,7

Toelichting:
Geen bijzonderheden.

Financiën

Bedragen x €1.000

Doelstelling		Begroting 2026	Begroting 2027	Begroting 2028	Begroting 2029	Begroting 2030
Bevorderen laagdrempelig toegankelijke culturele en sportvoorzieningen (4.1)		-19.947	-18.284	-18.486	-17.983	-17.913

Toelichting:
Met het budget bekostigen we de meerjarige subsidiëring van de culturele basisvoorzieningen. Ook kleinere culturele instellingen ontvangen uit dit budget een jaarsubsidie. Op aanvraag worden eenmalige subsidies verstrekt voor kleine culturele projecten. Ook betalen we uit dit budget de exploitatie van onze voorzieningen voor natuur- en milieueducatie (de drie stadsboerderijen, de speelboerderij en de wijk- en schooltuinen) en de sport- en welzijnsaccommodaties. De verschillen tussen opeenvolgende jaren ontstaan door de stijging van de exploitatiekosten van de accommodaties. Er wordt geïnvesteerd in het toegankelijker maken van de accommodaties.

Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad

% Inwoners dat evenementen bezoekt

% Respondenten van de Stadspeiling dat een evenement bezoekt.
Bron: Stadspeiling

Type	2025	2027	2028	2029	2030
Realisatie	70%	-	-	-	-
Begroting PB 2027	-	70%	70%	70%	70%

Toelichting:
Geen bijzonderheden.

% Inwoners dat cultuur bezoekt of beoefent

% Respondenten van de Stadspeiling dat een culturele voorziening heeft bezocht of dat een eigen culturele activiteit heeft beoefend.
Bron: Stadspeiling

Type	2025	2027	2028	2029	2030
Realisatie	83%	-	-	-	-
Begroting PB 2027	-	82%	82%	84%	84%

Toelichting:
Geen bijzonderheden.

% Inwoners dat sport beoefent

Som van het % respondenten van de stadspeiling dat aan georganiseerde of ongeorganiseerde sportactiviteiten doet, of beide.
Bron: Stadspeiling

Type	2025	2027	2028	2029	2030
Realisatie	75%	-	-	-	-
Begroting PB 2027	-	73%	75%	77%	77%

Trendgrafiek % Inwoners dat sport beoefent

Toelichting:
De landelijke cijfers laten zien dat de sportdeelname steeds meer gelijk blijft. Sinds 2025 zetten we lokaal in op kwaliteit boven kwantiteit, met een gerichte inzet op inwoners die ondersteuning nodig hebben om te gaan sporten en bewegen. Met deze aanpak streven we naar een lichte stijging van de sport- en beweegdeelname.

Aantal bezoekers stads- en speelboerderijen en wijk- en schooltuinen

Het aantal bezoekers op de stads- en speelboerderijen en wijk- en schooltuinen.
Bron: Afdeling Vrije Tijd

Type	2025	2027	2028	2029	2030
Realisatie	353.071	-	-	-	-
Begroting PB 2027	-	330.000	335.000	340.000	340.000

Toelichting:
Indicator is in 2025 aangepast waardoor de begroting naar beneden is bijgesteld.

Financien

Bedragen x €1.000

Doelstelling		Begroting 2026	Begroting 2027	Begroting 2028	Begroting 2029	Begroting 2030
Bevorderen levendige stad (4.2)		-6.896	-8.137	-8.137	-8.138	-7.941

Toelichting:
Met het budget bekostigen we sport-, spel- en vrijetijdsontwikkeling, amateurkunst en cultuureducatie, het Centrum voor Kunst en Cultuur (CKC & partners), het onderhoud van beeldende kunst in de openbare ruimte, evenementen en het monumentenbeleid. De verschillen tussen opeenvolgende jaren ontstaan doordat de inkomsten vanuit het rijk voor de nieuwe Specifieke Uitkering (SPUK) nog niet bekend zijn.

Risico's

Landelijke financiering sport en bewegen en cultuurparticipatie
Voor de uitvoering van het sport- en cultuurbeleid, de ondersteuning van aanbieders en investeringen in accommodaties is de gemeente deels afhankelijk van landelijke specifieke uitkeringen (SPUK gelden). Het rijk heeft aangegeven deze financiering ook na 2026 via specifieke uitkeringen voort te zetten en daarbij regelingen verder te bundelen en te vereenvoudigen. De omvang, voorwaarden en verdeling van deze middelen zijn bij het maken van deze begroting nog niet vastgesteld.
Hierdoor is nog niet volledig duidelijk welke middelen vanaf 2027 beschikbaar komen voor sportstimulering, buurtsportcoaches, cultuurcoaches, subsidiëring van sportaanbieders en investeringen in accommodaties. Zodra meer duidelijkheid bestaat over de financiële kaders en voorwaarden, bekijken we of dit gevolgen heeft voor de uitvoering van de Sport- en Cultuuragenda.

Beleidswijzigingen

Bedragen x € 1.000
Nieuw beleid	2027	2028	2029	2030
Perspectiefnota 2027 Niet van toepassing
Coalitieakkoord 2026-2030
1. Impuls nieuwe evenementen	20	20	20	20
2. Budget kleine culturele initiatieven	60	60	60	60
3. Voortzetten buurtsportcoaches	275	275	275	275
Saldo	355	355	355	355

Toelichting:
1. Impuls nieuwe evenementen
Dit budget is bedoeld om een impuls te geven aan het aantrekken en ondersteunen van nieuwe evenementen.

2. Budget kleine culturele initiatieven
Dit budget is bedoeld voor het stimuleren van kleine culturele initiatieven.

3. Voortzetten buurtsportcoaches en cultuurcoaches
Om onze buurtsportcoaches en cultuurcoaches te behouden is er cofinanciering van de gemeente beschikbaar gesteld.

Financieel samengevat: Wat mag het kosten?

Bedragen x €1.000

Toelichting financiën op hoofdlijnen:

Doelstelling 4.1 - Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur-, sport-, groen- en speelvoorzieningen
Met het budget bekostigen we de meerjarige subsidiëring van de culturele basisvoorzieningen. Ook kleinere culturele instellingen ontvangen uit dit budget een jaarsubsidie. Op aanvraag worden eenmalige subsidies verstrekt voor kleine culturele projecten. Hiervoor is ongeveer € 10 mln. beschikbaar. Ook betalen we uit dit budget ongeveer € 17 mln. voor de exploitatie van onze voorzieningen voor natuur- en milieueducatie (de drie stadsboerderijen, de speelboerderij en de wijk- en schooltuinen) en de sport- en welzijnsaccommodaties. Hier staan voor € 12 mln. aan verhuurbaten tegenover. De verschillen tussen opeenvolgende jaren ontstaan door de stijging van de exploitatiekosten van de accommodaties. Er wordt geïnvesteerd in het toegankelijker maken van de accommodaties.
Doelstelling 4.2 - Bevorderen levendige stad
Met een budget van ongeveer € 8 mln. bekostigen we sport-, spel- en vrijetijdsontwikkeling, amateurkunst en cultuureducatie, het Centrum voor Kunst en Cultuur (CKC & partners), het onderhoud van beeldende kunst in de openbare ruimte, evenementen en het monumentenbeleid. Vanuit het rijk is er vanaf 2027 nog geen budget bekend voor de uitvoering van de aanpak door buurtsportcoaches. Hierdoor zijn er verschillen tussen jaren ontstaan.

Aangenomen amendementen en moties Perspectiefdebat 2027

Motie 2607-32A Financieel gezonde clubs

Verzoekt het college

Samen met sport- en cultuurverenigingen, buurtsportcoaches en andere betrokken organisaties te onderzoeken hoe het bestaande sport- en cultuuraanbod beter zichtbaar en toegankelijk kan worden gemaakt;
Daarbij te onderzoeken op welke wijze proeflessen, kennismakingsmomenten en beschikbare capaciteit bij verenigingen overzichtelijk gezamenlijk kunnen worden gepromoot;
Tevens te onderzoeken of een gezamenlijk kennismakingsmoment of campagne kan bijdragen aan een betere match tussen vraag en aanbod van sport- en cultuurverenigingen en de raad te adviseren over een passende vervolgaanpak.
De raad vóór het Perspectiefdebat 2027 te informeren over de uitkomsten, de haalbaarheid en eventuele vervolgstappen.
Het bedrag van maximaal € 40.000 te reserveren uit het potje van de raad;

Stand van zaken:
Om het sport- en cultuuraanbod beter zichtbaar en toegankelijk te maken, bouwen we voort op bestaande initiatieven, waaronder de website VrijetijdZoetermeer.nl, de UITagenda, de agenda van Wijck en verschillende nieuwsbrieven. Samen met sport- en cultuuraanbieders, buurtsportcoaches en andere betrokken partijen onderzoeken we hoe het VrijetijdZoetermeer-platform en andere communicatiekanalen beter kunnen worden benut voor het promoten van activiteiten, proeflessen en kennismakingsaanbod.
Daarnaast organiseren de buurtsportcoaches tijdens de Nationale Sportweek een sportevenement waarbij sportaanbieders hun activiteiten presenteren aan inwoners. Hiermee wordt inwoners de mogelijkheid geboden op een laagdrempelige manier kennis te maken met het lokale sportaanbod.

Voor de oudere doelgroep wordt een speciaal BRAVO-evenement georganiseerd. Tijdens dit evenement combineren we sport- en beweegactiviteiten met informatie en activiteiten rond thema's als gezondheid, welzijn en veiligheid, zodat inwoners op een toegankelijke manier kennismaken met het beschikbare aanbod.

De buurtsportcoaches en de verenigingsondersteuner onderzoeken of en hoe het concept van een wijksportvereniging in Zoetermeer kan worden toegepast. Een wijksportvereniging is een samenwerking waarbij sportverenigingen, buurtsportcoaches en andere organisaties in een wijk gezamenlijk werken aan een toegankelijk en passend sportaanbod voor inwoners.

Daarbij kijken we naar de mogelijkheden om het sportaanbod van verschillende verenigingen beter onder de aandacht te brengen en inwoners makkelijker te laten kennismaken met het brede aanbod in de stad.

De ervaringen met deze activiteiten worden benut om te bepalen welke aanvullende maatregelen kunnen bijdragen aan een betere verbinding tussen vraag en aanbod.

Voor cultuur wordt het aanbod vooral verzorgd door verschillende culturele partners in de stad. Deze organisaties ontwikkelen en organiseren zelf activiteiten en verzorgen ook voor een groot deel van de promotie daarvan. De gemeente helpt en ondersteunt hierbij. Bijvoorbeeld door activiteiten onder de aandacht te brengen via citymarketing en andere communicatiekanalen. Zo kunnen inwoners op een makkelijke manier kennismaken met het culturele aanbod.

Waar staat je gemeente indicatoren

’Hyperlinks naar dashboard ‘Waar staat je gemeente?’. Selecteer bij het eerste bezoek gemeente Zoetermeer:
https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/sport-en-cultuur/
https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/Besluit-Begroting-en-Verantwoording/

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken?

Stimuleren vrijetijdsklimaat: kunst en cultuur, sport, groen en spelen, evenementen

Doelstellingen

Indicatoren, trendgrafieken en financiën Programma 4

Doelstelling 4.1 Bevorderen laagdrempelig toegankelijke cultuur-, sport-, groen- en speelvoorzieningen

Waardering inwoners voor evenementen

Waardering inwoners voor culturele voorzieningen

Trendgrafiek Waardering inwoners voor culturele voorzieningen

Waardering inwoners voor sportvoorzieningen

Waardering inwoners voor speel- en stadsboerderijen

Waardering inwoners voor wijk- en schooltuinen

Financiën

Doelstelling 4.2 Bevorderen levendige stad

% Inwoners dat evenementen bezoekt

% Inwoners dat cultuur bezoekt of beoefent

% Inwoners dat sport beoefent

Trendgrafiek % Inwoners dat sport beoefent

Aantal bezoekers stads- en speelboerderijen en wijk- en schooltuinen

Financien

Risico's

Beleidswijzigingen

Financieel samengevat: Wat mag het kosten?

Aangenomen amendementen en moties Perspectiefdebat 2027

Waar staat je gemeente indicatoren