Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp

We zetten ons in dat jeugdigen in Zoetermeer kansrijk, veilig en gezond kunnen opgroeien. Dat vertaalt zich naar basisvoorzieningen die beschikbaar zijn voor alle ouders en kinderen. Ouders zijn de eerstverantwoordelijke voor de opvoeding van hun kinderen. In elke wijk zijn er lokale teams (de Meerpunten) die ondersteuning bieden bij opvoed- en opgroeivraagstukken. Zij werken daarbij nadrukkelijk samen met de ouders en met de partners in de stad, zoals het onderwijs. De inzet van vrij toegankelijke voorzieningen heeft de voorkeur boven de inzet van specialistische hulp. De oplossing voor problemen bij gezinnen ligt niet altijd in zorg voor het kind. Het kan ook zo zijn dat een andere interventie effectiever is. Als er specialistische hulp nodig is, dan moet deze tijdig en passend zijn.

Preventief jeugdbeleid:
We willen zo veel mogelijk inzetten op het voorkomen van ernstige problemen bij het opvoeden en opgroeien. Daarom zetten we in op het versterken van het vrij toegankelijke aanbod voor ondersteuning van gezinnen. Het doel is dat we voor de meest voorkomende vragen van ouders en jeugdigen passende en effectieve ondersteuning beschikbaar hebben. Daarbij zetten we in op leren en ontwikkelen bij organisaties. Het gaat dan onder meer om het meten van het effect van de interventies. Belangrijke uitgangspunten zijn:

Het vergroten van het aanbod aan effectieve interventies. Het gaat dan om bewezen effectieve interventies of interventies die op basis van wetenschappelijk onderzoek aannemelijk effectief zijn.
Vergroten van het collectief aanbod, dus meer ondersteuning in groepsverband in plaats van individuele hulp.
Het beschikbaar maken van interventies die zich richten op uitdagingen waar Zoetermeerse gezinnen specifiek mee te maken krijgen. Het gaat onder meer om het versterken van opvoedvaardigheden van ouders, interventies die zich richten op het functioneren van het gezin en interventies die de psychische gezondheid van jeugdigen verbeteren. Doel is dat de risicofactoren verkleind worden en de beschermende factoren versterkt.

Belangrijke taken die onder het preventief jeugdbeleid vallen, zijn de Jeugdgezondheidszorg, de uitvoering van Kansrijke Start, schoolmaatschappelijk werk en het jongerenwerk. Ook is er oog voor algemene opvoedingsvraagstukken, zoals opgroeien en opvoeden in een wereld met sociale media.

Kinderopvang op sociaal-medische indicatie
Kinderopvang op sociaal-medische indicatie is gewone kinderopvang voor kinderen die zich thuis niet optimaal kunnen ontwikkelen, vanwege sociale of medische redenen van (één van de) ouders of het kind zelf. Doordat er geen recht is op kinderopvangtoeslag, is het voor ouders te duur om kinderen naar een kinderdagverblijf of buitenschoolse opvang te laten gaan, terwijl dat gezien de situatie wel noodzakelijk is. Door het afgeven van een indicatie door de gemeente kan een kind toch (tijdelijk en voor een beperkt aantal dagen) naar de kinderopvang. Hiermee zorgen wij voor een preventief, algemeen toegankelijk en collectief aanbod voor het jonge kind waar dit noodzakelijk is. De gemeente heeft hiervoor een inkoopcontract met drie kinderopvangorganisaties in Zoetermeer. Door te werken via de lokale teams verwachten wij sneller de benodigde kinderopvang-indicaties te kunnen afgeven.

Lokale teams Meerpunten
De medewerkers van de lokale teams zetten zich in om ouders en jeugdigen zo goed mogelijk te ondersteunen. Dat loopt uiteen van relatief eenvoudige opvoed- en opgroeivragen tot gezinnen met ernstige en meervoudige problematiek. De lokale teams werken op wijk-/buurtniveau, bieden hulp aan gezinnen en verwijzen door naar vrij toegankelijk aanbod als het kan en naar specialistische hulp als het nodig is.

Specialistische jeugdhulp
Voor jeugdigen die specialistische hulp nodig hebben, is een breed scala aan jeugdhulpvormen beschikbaar. Deze hulp wordt regionaal ingekocht. Zeer specialistische jeugdhulp wordt op landelijk niveau ingekocht. De komende jaren vindt, mede door de afspraken uit de Hervormingsagenda Jeugd, een transformatie plaats in de specialistische jeugdhulp. Door de inzet van de lokale teams moet het aantal jeugdigen dat specialistische jeugdhulp ontvangt, de komende jaren dalen. We gaan in plaats van specialistische hulp, vaker op lokaal niveau (vrij toegankelijke) hulp en ondersteuning inzetten, meer regie voeren op ingezette jeugdhulptrajecten en afschalen als het kan. Dit moet bijdragen aan de effectiviteit en betaalbaarheid van de jeugdhulp. Specialistische jeugdhulp blijft beschikbaar voor jeugdigen die dit echt nodig hebben. In 2027 wordt gewerkt aan de hercontractering van de regionaal ingekochte jeugdhulp voor 2028 en verder. De regionaal ingekochte jeugdhulp is ingedeeld in vijf segmenten: veelvoorkomende jeugdhulp, jeugdhulp met verblijf, onderwijs-jeugdhulp, dagbesteding-dagbehandeling en hoogspecialistische GGZ. Door de jeugdhulp in te delen in segmenten kan per segment samen met de jeugdhulppartners gewerkt worden aan de doorontwikkeling van de jeugdhulp en de beoogde transformatie.

Jeugdbescherming
De taken op het gebied van jeugdbescherming worden uitgevoerd door Gecertificeerde Instellingen (GI). Het gaat daarbij om de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen, met name de Ondertoezichtstellingen en voogdij en de jeugdreclassering. Het aantal jeugdigen met een kinderbeschermingsmaatregelen daalt al een aantal jaar. Deze daling zet de uitvoering van de jeugdbescherming onder druk. Om de continuïteit van deze cruciale wettelijke taak te waarborgen, hebben de gemeenten in Haaglanden met de grootste GI in de regio bestuurlijke afspraken gemaakt over kostenreductie, een toekomstbestendige uitvoering en, indien noodzakelijk, een instandhoudingsbijdrage.