Programma 5 Veiligheid

Veiligheid en leefbaarheid 
 De speerpunten die zijn vastgelegd in de kadernota “Voor een veilig Zoetermeer, kadernota veiligheidsbeleid 2023-2026" zijn de basis voor de uitvoering van het veiligheidsbeleid. De speerpunten zijn:

1. Problematische jeugd(groepen);
2. Ondermijning;
3. Extremisme en maatschappelijk ongenoegen;
4. Digitale criminaliteit;
5. Zorg en Veiligheid.

Samenwerking met veiligheidspartners zoals politie, brandweer, het Openbaar Ministerie en partners in het sociaal domein, zowel intern als extern, zoals zorgaanbieders, Veilig Thuis, jeugdreclassering en -bescherming en jongerenwerk, was hierbij essentieel. 

Aanpassing effectindicatoren Veiligheidsbeleid
Op 11 april 2023 is het nieuwe veiligheidsbeleid, Voor een veilig Zoetermeer. Kadernota Veiligheidsbeleid 2023-2026 vastgesteld. Naar aanleiding hiervan zijn per speerpunt effectindicatoren opgesteld. De raad heeft op 27 januari 2025 de nieuwe effectindicatoren voor het veiligheidsbeleid vastgesteld: 

Problematische jeugd(groepen)
1.    Aantal succesvol afgesloten IPTA-trajecten 
2.    Afname politie- en justitiecontact van subjecten in de persoonsgerichte aanpak

Ondermijning
3.    Aantal meldingen is groter dan of gelijk aan vorig jaar
4.    Oplossingspercentage casussen boven de 20%

Extremisme en Maatschappelijk Ongenoegen
5.    Aantal meldingen is groter dan of gelijk aan vorig jaar
6.    Aantal afgeschaalde subjecten in de persoonsgerichte aanpak casuïstiek

Digitale criminaliteit
7.    Afname misdrijfcijfers digitale criminaliteit

Zorg en veiligheid
8.    Afname recidivecijfers van huiselijk geweld in de afgelopen vijf jaar 
9.    Afname registraties van overlast door personen met onbegrepen (verward) gedrag

De nieuwe effectindicatoren zijn vanaf de perspectiefnota 2026 en Programmabegroting 2026 verwerkt in de doelenboom van programma 5 Veiligheid.

Huiselijk geweld 
Het aantal opgelegde huisverboden is 58. Dat is er één minder dan in 2025. De politie heeft aanzienlijk minder gevallen van huiselijk geweld geregistreerd: 182. In 2024 waren dat er nog 228. De verhouding ‘politieregistraties-tijdelijk huisverbod’^[1] is 32%. In 2024 was deze verhouding 26%. Dat betekent dat er, afgezet tegen het aantal politieregistraties, relatief gezien in 2025 meer huisverboden zijn opgelegd dan in 2024.
 ^[1] Dit betreft het percentage tijdelijk huisverboden afgezet tegen het totale aantal politieregistraties van huiselijk geweld. Met die kanttekening dat het aantal politieregistraties niet gelijk staat aan het aantal gevallen van huiselijk geweld. Een aantal registraties kan betrekking hebben op één en hetzelfde adres.

 Woonoverlast
In totaal zijn 316 concrete casussen geregistreerd waarin het team Woonoverlast een rol heeft gespeeld. Meestal gaat het om burenruzies, ernstige vervuiling of hoarding (verzamelwoede). Van de 316 casussen zijn er 93 afgerond. De indeling naar woning is als volgt. In 156 lopende casussen gaat het om corporatiewoningen. Het aantal lopende casussen van koopwoningen is aanzienlijk lager, namelijk 58. De overige negen lopende casussen hebben betrekking op particuliere huurwoningen. De wijk Meerzicht kent de meeste lopende casussen (48). Voorbeelden van acties die team Woonoverlast onderneemt zijn gesprekken met alle betrokkenen, het regelen van zorg- en hulpverlening, het afleggen van huisbezoeken, het laten schoonmaken van een woning, het verzorgen van tijdelijk onderdak en het organiseren van mediation.  

Tabel 5.1 bevat de aantallen. Er is een onderverdeling gemaakt naar woonoverlast vanuit koopwoningen, huurwoningen van corporaties en huurwoningen van particulieren.  

Handhaving
In 2025 heeft team Handhaving in totaal 16.372 meldingen verwerkt. Dit zijn er 2.433 meer dan in 2024. In november en december heeft team Handhaving zich gericht op de aanpak van overlast door (elektrische) fietsen waaronder fatbikes in met name winkelgebieden. Het team heeft zich in 2025 verder gericht op de scholenaanpak, parkeerproblematiek, wijkzorg, jeugd, evenementen, ondermijning en drank- en horeca. 
In de onderstaande tabel staat de top 3 categorieën meldingen van het jaar 2025. Dit is onveranderd ten opzichte van 2024.

De categorie met de meeste meldingen is ‘Voertuigen’. Dit betreft onder andere foutgeparkeerde auto's (zoals op invalidenparkeerplaatsen), achtergelaten aanhangers en voertuigen die te hoog of te lang zijn voor de betreffende locatie. Het grootste deel van de meldingen binnen deze categorie gaat over fout parkeren. Binnen de categorie ‘Brommers/fietsen’ hebben de meeste meldingen betrekking op wees- en wrakfietsen. Daarnaast worden ook fietsers die zich in voetgangersgebieden begeven binnen deze categorie gemeld. De categorie ‘Gebruik openbare ruimte’ omvat een breed scala aan meldingen. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om achtergelaten winkelwagens, geplaatste bouwcontainers of -keten en overhangend groen.

Aanpak overlast (elektrische) fietsen waaronder fatbikes
Ook in de tweede helft van het 2025 heeft team Handhaving extra inzet gepleegd op overlast en overtredingen door (elektrische) fietsen in winkelgebieden en rondom scholen. In de winkelgebieden zijn controles georganiseerd waarbij de focus lag op bewustwording van de inwoners. Hierbij is volgens de drietraps fasering: aanspreken -  waarschuwen - bekeuren opgetreden. De controles rondom de scholen maken onderdeel uit van de reguliere inzet van team Handhaving. Tijdens de scholencontroles wordt de overlast door (elektrische) fietsen meegenomen. Onder overlast kan onder andere fietsen op de stoep verstaan worden. In het vierde kwartaal is de aanpak van overlast door (elektrische) fietsen in opdracht van de raad geïntensiveerd en is de drietrapsfasering losgelaten.

Cameratoezicht
Ook in 2025 is op diverse locaties tijdelijk cameratoezicht ingesteld om verstoring van de openbare orde tegen te gaan en te handhaven. Op sommige locaties hangen meerdere camera's. Het aantal camera's fluctueert per jaar. De uitvoering en het toezicht zijn belegd bij politie Eenheid Den Haag op basis van het convenant cameratoezicht. Naast tijdelijk toezicht is ook vast cameratoezicht ingesteld voor de duur van vier jaar (2022-2026). Het vaste cameratoezicht is gericht op horeca rondom het Stadhuisplein, bij het SilverDome (Van der Hagenstraat), de Mandelabrug en een klein gebied in de wijk Buytenwegh. Het vaste cameratoezicht wordt elke vier jaar geëvalueerd. In 2025 is op verzoek van politie een werkgroep gestart om de herinrichting van het cameratoezicht op basis van artikel 151c van de Gemeentewet vorm te geven. Als gevolg hiervan wordt het huidige convenant cameratoezicht opgezegd en een nieuw convenant opgesteld. Dit nieuwe convenant zal per 1 januari 2027 ingaan.

Jaarwisseling
De gemeente Zoetermeer neemt jaarlijks diverse veiligheidsmaatregelen om de jaarwisseling veilig en feestelijk te laten verlopen en overlast en schade te voorkomen en beperken. Deze maatregelen worden in samenwerking met onder andere politie, brandweer, beveiliging, Gro-up en buurtpreventieteams Wijk en Agent Samen (WAS) uitgevoerd. Ook dit jaar is het jongerenfeest in het SilverDome georganiseerd. Deze editie trok 1.300 bezoekers tussen de 16 en 23 jaar. Daarnaast waren er twee lasershows op de Markt. De kinderlasershow had ongeveer 2.750-3.000 toeschouwers. Bij de lasershow om middernacht vierden zo’n 1.000 mensen samen het nieuwe jaar.

Voor het vaststellen van de schade tijdens de jaarwisseling wordt een tijdvak van 30 uur gehanteerd: van het begin van oudejaarsdag (31 december 00:00 uur) tot 1 januari 06:00 uur ‘s ochtends. Dat betekent dat alle schade die binnen dit tijdvak is ontstaan, wordt toegerekend aan de jaarwisseling.  De totale schade aan gemeentelijke eigendommen tijdens de jaarwisseling 2025-2026 is gedaald en bedraagt € 51.020. Dit is € 12.837 lager dan tijdens de jaarwisseling 2024-2025 (€ 63.857). De schade door vuurwerk is gedaald en bedraagt € 37.628, ofwel 73,8% van de totale schade. Tijdens de jaarwisseling 2024-2025 was dit 80%. De schade aan mini- en ondergrondse containers vormt met € 19.039 de hoogste schadepost deze jaarwisseling. Op de tweede plaats komt de schade aan afvalbakken (€ 17.507). Dit is veel lager dan vorig jaar (€ 28.122). Dit komt omdat er bijna de helft minder afvalbakken zijn vernield. De op twee na grootste schadepost is schade aan verharding. Met € 5.730 is deze wel lager dan tijdens de jaarwisseling 2024-2025 (€ 6.600). 

Ook dit jaar zijn in samenwerking met de interne en externe partners veel verschillende (preventieve) maatregelen genomen om de jaarwisseling zo veilig mogelijk te laten verlopen en om de schade te beperken, zoals: 

•  Het creëren van bewustwording onder de inwoners om verantwoord en veilig gebruik te maken van oliedrums en vuurkorven door de campagne ‘Helpende Hens’. Naast voorlichting over veilig gebruik van oliedrums en vuurkorven, konden inwoners tegen inlevering van een voucher twee gratis zakken zand ophalen om schade aan verharding onder de oliedrum of vuurkorf tegen te gaan. Dit jaar zijn in totaal 722 vouchers voor gratis zakken zand ingeleverd. Vorig jaar waren dit er 971;  
• Bewoners bewust maken van de schadekosten door het inzetten van de campagne ‘Denk Na: Hou het Heel’; 
• Het signaleren van brandbaar materiaal in de wijken door de WAS-buurtpreventieteams; 
• Intensieve samenwerking tussen gemeente en politie tijdens de voormaatregelen (28-31 december) waarbij wordt ingezet op het signaleren van brandbaar materiaal, gesprekken met inwoners over een veilig verloop van de jaarwisseling en het monitoren van risicolocaties. Hierbij worden ook gesprekken gevoerd met inwoners van straten waar tijdens de vorige jaarwisseling ernstige overlast is veroorzaakt en/of met inwoners die de openbare orde hebben verstoord tijdens de vorige jaarwisseling; 
• Het verwijderen van autowrakken; 
• Het afsluiten van afvalbakken, ondergrondse containers, milieueilanden, parkeergarages en parkeerautomaten; 
• Inzet verkennerseenheid brandweer en politie tijdens de jaarwisseling ter ondersteuning van de brandweereenheden;  
• Bestuurlijke maatregelen zoals waarschuwingsbrieven aan bewoners die zich tijdens de voorgaande jaarwisseling hebben misdragen; 
• Jongerenfeest (16-23 jaar) in het SilverDome;  
• Lightshows (kinderlightshow en een show om middernacht) op de Markt; 
• Cameratoezicht;
• Inzet beveiliging in de stad voor extra toezicht bij risicolocaties, scholen en de evenementen.

Jeugd
De aanpak van een problematische jeugdgroep, die in 2024 van start ging, is in het voorjaar van 2025 door de Lokale Driehoek afgesloten. Doel van deze aanpak was het terugdringen van de overlast, het voorkomen van nieuwe aanwas binnen de groep, het inzetten van passende interventies en, waar nodig, hulpverlening voor de betrokken jongeren. Daarnaast was het vergroten van de bewustwording over seksuele en criminele uitbuiting bij de netwerkpartners een belangrijk aandachtspunt. De aanpak is beëindigd omdat het merendeel van de betrokken jongeren niet langer in beeld is vanwege overlast. Er hebben zich geen groepsdelicten meer voorgedaan en er zijn geen nieuwe of aanvullende signalen van criminele of seksuele uitbuiting gemeld. De doelen van de groepsaanpak zijn hiermee behaald. Er kan niet langer gesproken worden van een overlastgevende jeugdgroep. De resterende problematiek bij enkele individuele jongeren kan goed worden opgepakt via de reguliere routes, zonder dat een specifieke groepsaanpak nog noodzakelijk is.

In 2025 is de regionale aanpak van rivaliserende jeugdgroepen, uitgevoerd in samenwerking met de gemeenten Den Haag en Delft, het Openbaar Ministerie en de politie, voortgezet. Nieuwe ontwikkelingen binnen deze groepen worden structureel gemonitord en onderling gedeeld.
In 2025 hebben zich in Zoetermeer geen ernstige geweldsincidenten voorgedaan waarbij groepsrivaliteit een rol speelde en waarbij de in dit kader bekende jeugdgroepleden betrokken waren.

Persoonsgerichte aanpak Jeugd (PGA Jeugd)
De PGA Jeugd is in 2025 voortgezet. In totaal hebben er gedurende 2025 circa 125 jongeren in de PGA gezeten. Van circa 50 jongeren is de aanpak gedurende het jaar afgesloten en er zijn ongeveer 60 jongeren in de aanpak opgenomen. Op peildatum 31 december 2025 zitten er nog circa 80 jongeren in de persoonsgerichte aanpak. In de periode dat er geen geprioriteerde groepsaanpak liep in Zoetermeer, is er blijvend geïnvesteerd in de samenwerking met netwerkpartners middels periodieke overleggen. Hierin werden actuele trends en ontwikkelingen besproken en specifieke thema's (zoals online jongerenwerk en meidengeweld) zijn uitgediept. Ook is in 2025 de samenwerking tussen de PGA Jeugd en de IPTA-coaches geïntensiveerd. Om de aanmeldingen voor de PGA Jeugd beter te kunnen beoordelen worden deze aanmeldingen nu gezamenlijk gewogen en getriageerd. Dit zorgt er voor dat afglijdende jongeren sneller passend kunnen worden aangepakt.

Wapens en jongeren 
Er wordt invulling gegeven aan de landelijke aanpak Wapens en Jongeren door een integrale, lokale uitwerking. Deze aanpak richt zich op het terugdringen van wapenbezit en -gebruik onder jongeren, met als doel het voorkomen van zowel dader- als slachtofferschap. De lokale uitvoering omvat meerdere samenhangende sporen, waarin wordt samengewerkt met onderwijsinstellingen, politie, ouders en maatschappelijke partners.

A Bewustwordingscampagnes
In het voorjaar van 2025 is er een campagne uitgevoerd in bushokjes, op scholen en andere publieke plekken om jongeren bewust te maken van de keuzes die ze maken als zij zich onveilig of bedreigd voelen. Deze campagne richtte zich op de voedingsbodem van verboden wapenbezit. Er is samengewerkt met Gro-Up.

B Ontwikkeling van een lesprogramma voor het praktijkonderwijs
In 2025 is in samenwerking met Centrum 1622 is een lesprogramma ontwikkeld in het kader van het vergroten van de weerbaarheid van jongeren. In dit lesprogramma wordt aandacht besteed aan thema's zoals: conflicthantering, keuzes maken, status en imago, invloed van anderen, sociale media, groepsdruk etc. In september 2025 is met dit lesprogramma gestart. Het programma verspreid zich over meerdere leerjaren.

C Aanbod aan overige scholen: HALT-voorlichtingen en Dealbreakers
Naast het praktijkonderwijs is op andere middelbare scholen een preventief aanbod ingezet. Dit bestaat onder andere uit HALT-voorlichtingen en Dealbrekers. De voorlichtingen van HALT gaan over juridische en maatschappelijke gevolgen van wapengebruik. Dealbreakers is op één school gestart en is gericht op het herkennen van signalen van criminele verleiding en het versterken van weerbaarheid tegen groepsdruk.

D Bestuurlijke rapportages en maatregelen
Signalen van wapenbezit en -gebruik onder jongeren worden vastgelegd in bestuurlijke rapportages. Op basis van deze informatie zet de gemeente bestuurlijke maatregelen in, zoals gebiedsverboden, meldingsplicht of het opleggen van waarschuwingen. Deze bestuursrechtelijke interventies worden afgestemd met veiligheidspartners en dragen bij aan het handhaven van de openbare orde. Bij minderjarige jongeren krijgen de ouders ook een voornemensbrief en krijgen zij ook de gelegenheid om hun zienswijze (met betrekking tot het gebiedsverbod) te geven.
In totaal zijn 29 gebiedsverboden opgelegd. Dat zijn er twaalf minder dan in 2024. Op één na zijn alle gebiedsverboden opgelegd in verband met een aangetroffen wapen. Vijftien personen waren minderjarig. Dat is meer dan de helft van het totaal aantal personen met een gebiedsverbod.

E Ouderbetrokkenheid
In 2025 is onder het Zoetermeerpanel een vragenlijst verspreid over onacceptabel gedrag onder jongeren. De resultaten zijn op de website gepubliceerd. De resultaten hiervan worden gebruikt om ouderbetrokkenheid te vergroten en vervolgonderzoek op te zetten onder ouders in Zoetermeer en/of op wijkniveau. Daarnaast is in 2025 gewerkt aan de voorbereidingen voor het project Onze Kinderen Onze Wijk (Zoetermeerse versie van het initiatief Onwijze Moeders uit Rotterdam).  Het project richt zich op ouderbetrokkenheid in de wijk. De focus ligt op ouders, verzorgers of andere volwassenen die nauw betrokken zijn bij een jongere.  De uitvoering hiervan vindt in 2026 plaats.

Schoolveiligheid
De aanpak schoolveiligheid is in 2025 voortgezet en uitgebreid. Op uitvoerend en bestuurlijk niveau vindt er periodiek afstemming plaats tussen gemeente, politie, jongerenwerk en het voortgezet onderwijs om de veiligheid op scholen te bevorderen. Daarnaast hebben we met het primair onderwijs en politie een samenwerkingsschoolveiligheid afgesloten om te zorgen voor veilige basisscholen.

IPTA
De intensieve IPTA-coaching (Integrale Persoonsgerichte toeleiding naar Arbeid) is in 2025 voortgezet.
In 2025 zijn 60 jongeren met IPTA-coaching begeleid. Hiervan zijn er 24 in dit jaar aangemeld en gestart. In totaal zijn 31 begeleidingstrajecten in 2025 afgesloten, waarbij in 16 gevallen de situatie is gestabiliseerd, in 7 gevallen de begeleiding kon worden overgedragen naar andere hulpverlening of andere gemeenten, in 5 gevallen de motivatie ontbrak om de begeleiding zinvol voort te zetten en in 3 gevallen is afgesloten vanwege andere redenen (te oud voor de doelgroep, uit beeld geraakt).

RIO
De RIO-aanpak (Re-Integratieofficier) is in 2025 voorgezet. Samen met een medewerker nazorg ex-gedetineerden bezoeken en spreken zij alle gedetineerden die afkomstig zijn uit Zoetermeer, binnen de muren van de PI (penitentiaire inrichting). Daar waar nodig wordt een begeleidingsplan opgesteld en wordt de begeleiding na vrijlating opgepakt. Hierbij worden de ex-detentiejongeren die een HIC (High Impact Crime) hebben begaan, de zwaardere gevallen, door de RIO begeleid. In 2025 is RIO bij 20 begeleidingstrajecten betrokken. Zestien daarvan zijn voor begeleidingstrajecten aangemeld. Voor tien jongeren is de begeleiding inmiddels opgestart. Van de overige zes jongeren wordt nog beoordeeld of zij daadwerkelijk door een RIO worden begeleid. Eén begeleidingstraject is inmiddels positief afgesloten.

Zorg- en Veiligheid
Het afgelopen jaar zijn er op het gebied van zorg- en veiligheid verschillende samenwerkingsafspraken gemaakt. Van uit het sociaal domein is er meegewerkt aan het opstellen van de nieuwe regiovisie Huiselijk Geweld Haaglanden, waarin ook een rol is weggelegd voor de zorg- en veiligheidskamer: Persoonsgerichte aanpak 0-100 complexe casuïstiek. Er zijn afspraken gemaakt met de aandachtsfunctionaris mensenhandel dat casuïstiek van slachtoffers kan worden aangemeld bij de  Persoonsgerichte aanpak 0-100 complexe casuïstiek om te kijken naar mogelijkheden voor een integrale aanpak. Er zijn gesprekken met het zorg- en Veiligheidshuis over het op- en afschalen van casuïstiek, waarin een eerste opzet is gemaakt voor deze afspraken en dit komend jaar verder uitgewerkt wordt door het zorg- en veiligheidshuis.

Nazorg ex-gedetineerden
Personen onder de 27 jaar
In 2025 zijn 40 jongeren vastgezet. Twee jongeren recidiveerden. Zij zijn meer dan één keer vastgezet. Het gaat in de praktijk dus om 38 unieke jongeren die zijn vastgezet. In totaal zijn 42 jongeren vrijgelaten. Twee daarvan waren recidivist. Zij zijn meer dan één keer vrijgelaten. Het gaat in de praktijk dus om 39 unieke jongeren die zijn vrijgelaten. Drie daarvan waren jonger dan achttien jaar. Negentien waren tussen de achttien en drieëntwintig jaar. De overige zeventien waren tussen de drieëntwintig en zevenentwintig jaar oud. Elf jongeren zijn binnen twee jaar na hun laatste detentie weer vastgezet. 

Personen ouder dan 27 jaar
In 2025 zijn 76 personen vastgezet en zijn 54 personen vrijgelaten. Drie volwassenen recidiveerden. Zij zijn meer dan één keer vastgezet. Het gaat in de praktijk dus om 73 unieke volwassenen die zijn vastgezet. In totaal zijn 70 volwassenen vrijgelaten. Twee daarvan waren recidivist. Zij zijn meer dan één keer vrijgelaten. Het gaat in de praktijk dus om 68 unieke volwassenen die zijn vrijgelaten. Zestien volwassenen zijn binnen twee jaar na hun laatste detentie weer vastgezet.

Specialistisch jongerenwerk
In 2025 is een start gemaakt met de inzet van specialistisch jongerenwerk. Met bijdrage vanuit het programma Preventie met Gezag zijn twee specialistisch jongerenwerkers aangenomen die extra worden ingezet op jeugd(groepen) met een verhoogd risico op afglijden in criminaliteit.

Bibob
De inzet van het Bibob-instrument is in 2025 verder geïntensiveerd. In totaal zijn er in 2025 92 Bibob-onderzoeken uitgevoerd. Dit is een duidelijke stijging ten opzichte van eerdere jaren (2024: 49, 2023: 53) en laat zien dat Bibob steeds structureler onderdeel is geworden van de gemeentelijke werkprocessen. De toename hangt samen met een bredere toepassing binnen verschillende vakafdelingen en een groter bewustzijn van integriteitsrisico’s. In 2025 is de DPIA Bibob vastgesteld en goedgekeurd door de Functionaris Gegevensbescherming. Hiermee is de privacyrechtelijke borging van het Bibob-proces verder verstevigd. Daarnaast zijn verschillende trainingen en cursussen gevolgd om de deskundigheid binnen het team en bij betrokken vakafdelingen te vergroten. Het team Bibob is in 2025 uitgebreid van 2 naar 3 fte, waardoor de toegenomen werklast beter kon worden opgevangen en de kwaliteit en voortgang van onderzoeken geborgd bleef. Ook is de regionale en districtale samenwerking verder versterkt, onder andere door intensiever contact met ketenpartners en omliggende gemeenten. Verder zijn nieuwe vakafdelingen gefaciliteerd bij het toepassen van Bibob en zijn werkprocessen verder uitgewerkt en vastgelegd. De werkinstructies voor vakafdelingen zijn afgerond, wat bijdraagt aan een eenduidige en zorgvuldige uitvoering. In 2025 zijn daarnaast de eerste Bibob-onderzoeken bij zorgaanbieders uitgevoerd, waarmee het instrument ook binnen het sociaal domein concreet is toegepast. Ook is het zaaksysteem Atlas geïntroduceerd voor de ondersteuning en vastlegging van Bibob-zaken. Dit draagt bij aan een betere dossiervorming, transparantie en procesbeheersing. In 2025 is een belangrijke basis gelegd voor de verdere doorontwikkeling van Bibob. Door procesverbeteringen, capaciteitsuitbreiding en betere ondersteuning van vakafdelingen is Bibob steviger ingebed in de organisatie, waardoor in 2026 gerichter gewerkt kan worden

Extremisme en Maatschappelijk Ongenoegen
In 2025 is de ingezette lijn gericht op het voorkomen van extremisme voortgezet, met specifieke aandacht voor extremisme dat voortkomt uit maatschappelijk ongenoegen en ideologische motieven. De lokale aanpak sluit aan bij actuele dreigingen en fenomenen zoals benoemd in de Nationale Extremismestrategie 2024-2029 en het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN).

Preventie
In 2025 is op preventief vlak verder ingezet op het vergroten van weerbaarheid bij kwetsbare individuen en groepen, met een duidelijke focus op jongeren en oudergroepen. De ingezette aanpak uit voorgaande jaren is voortgezet en op onderdelen verdiept. De opvoeddebatten gericht op het weerbaar maken van oudergroepen lopen door in 2025. Ouders met verschillende culturele en maatschappelijke achtergronden nemen hieraan deel. De ervaringen met deze bijeenkomsten zijn positief. Ouders geven aan zich beter toegerust te voelen om signalen van polarisatie, radicalisering en online beïnvloeding te herkennen en bespreekbaar te maken binnen het gezin. In regionaal verband is samen met de gemeenten Den Haag, Delft en Gouda een theatervoorstelling aanbesteed in samenwerking met DRANG. Deze voorstelling richt zich op de thema’s radicalisering en polarisatie en wordt aangeboden aan verschillende klassen van MBO Rijnland. De uitvoering van de voorstellingen staat gepland voor januari 2026. In Den Haag is men eerder gestart met deze interventie, waar de eerste reacties vanuit scholen en studenten positief zijn. Daarnaast is in 2025 een verdere professionalisering gerealiseerd in de samenwerking met Epic Youth. Op maandelijkse basis worden rapportages ontvangen over trends, signalen en fenomenen onder jongeren in Zoetermeer. Deze rapportages dragen bij aan een actueel beeld van wat er leeft onder jongeren en ondersteunen de preventieve aanpak. Tot slot is het sinds 2025 mogelijk voor burgers om signalen van mogelijke radicalisering te melden via een online meldformulier. Hiermee is de toegankelijkheid van de meldstructuur vergroot en kunnen signalen eerder worden opgepakt en beoordeeld.

Deskundigheidsbevordering
Voor het blijvend investeren in het versterken van de meld- en signaleringsstructuur en het onderhouden van een sterk, professioneel netwerk is ook in 2025 ingezet op deskundigheidsbevordering. Dit is gedaan door het verzorgen van trainingen en het organiseren van kennis- en terugkommomenten voor professionals. In 2025 zijn er 13 trainingen verzorgd, gericht op bewustwording en preventie rondom diverse (inter)nationale trends en fenomenen. Deze trainingen zijn aangeboden aan professionals binnen de gemeente en ketenpartners, waaronder de politie-eenheid Den Haag. In totaal zijn 148 professionals getraind. De trainingen werden goed bezocht en waren in meerdere gevallen volledig bezet. Het gemiddelde rapportcijfer dat de deelnemers aan de trainingen hebben gegeven, is een 8,3. Voor de Expertpool zijn voorlichtingen gegeven over onder andere het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN), polarisatie, desinformatie en online haatverspreiding. Binnen dit netwerk van professionals is preventief extra aandacht besteed aan actuele maatschappelijke ontwikkelingen en spanningsvelden.

Persoonsgerichte aanpak Contraterrorisme, Extremisme en Radicalisering (PGA CTER)
Ook in 2025 is ingezet op de persoonsgerichte aanpak gericht op radicaliserende individuen en terugkeerders uit strijdgebied, met als doel het voorkomen van doorgroei en het voortduren van extremisme. De inzet vond plaats volgens de doelen en werkwijze van de PGA CTER en in het kader van nazorg. Er hebben huisbezoeken plaatsgevonden en gesprekken zijn gevoerd met betrokkenen en hun familieleden. Daarnaast zijn bezoeken afgelegd aan personen die gedetineerd zijn in penitentiaire inrichtingen. De ingezette interventies zijn afgestemd binnen het casusoverleg van het Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden.

Ondermijning
Controles
In 2025 hebben acht integrale controledagen plaatsgevonden, hierbij zijn in totaal 27 ondernemingen, vijf garageboxen en 90 opslagboxen gecontroleerd. Aangetroffen misstanden zijn onder andere; het aantreffen van attributen voor een cocaïnewasserij, werken met een uitkering en illegale bewoning van bedrijfspanden. Aan de controles heeft, naast gemeentelijke handhavers, bouwinspecteurs en politie, ook de Douane deelgenomen. Het HEIT heeft in 2025 zes ondernemingen gecontroleerd. Hierbij zijn meerdere overtredingen geconstateerd, waaronder werken met een uitkering, onjuiste urenregistratie en aangetroffen smaakjes vapes en onveraccijnsde sigaretten. Het HEIT prostitutieteam heeft vier controles uitgevoerd in twee woningen en een massagesalon (2x). Bij alle controles is onvergunde, bedrijfsmatige prostitutie vastgesteld. Op alle aangetroffen overtredingen is of wordt gehandhaafd door de gemeente of andere relevante partijen. Dit heeft o.a. geleid tot het opeggen van lasten onder dwangsom en sluiting van woningen. 

Casuïstiek en signalen
In 2025 zijn in totaal 185 signalen binnengekomen. Het overgrote deel van de signalen (69%) is afkomstig van Meld Misdaad Anoniem. 16% was afkomstig van partners, 15% kwam binnen via de gemeentelijke meldpunten en 6% is mondeling gemeld. Er zijn in totaal 71 casussen behandeld in 2025, hieronder vallen ook enkele casussen die al voor 2025 gestart waren. Er zijn 57 casussen beëindigd, de overige casussen lopen door in 2026. Van de 57 afgeronde casussen zijn er 23 voortijdig afgebroken omdat toch geen sprake van ondermijning bleek te zijn. Daarnaast zijn 34 casussen afgerond na onderzoek en/of inzet van interventies. Van deze casussen zijn er acht afgerond omdat er onvoldoende aanknopingspunten waren voor (vervolg)onderzoek, 12 keer is het oorspronkelijke signaal ontkracht na onderzoek of interventie. Er is één last onder dwangsom opgelegd, drie panden zijn gesloten en drie keer is de overtreding na interventie beëindigd. Daarnaast zijn acht bedrijven vertrokken naar aanleiding van de inzet. In vijf casussen is door een andere partner een interventie gepleegd. De meest voorkomende thema’s in de signalen en casuïstiek waren drugs en onverklaarbare activiteiten. Ook over onvergunde prostitutie zijn relatief veel signalen ontvangen. In de categorie overig zijn ook veel signalen gemeld, hierbij kan gedacht worden aan oplichting of handel in illegale geneesmiddelen. Maar ook signalen die geen betrekking hebben op (ondermijnende) criminaliteit zoals verwaarlozing van dieren.

Overige activiteiten
Op gebied van bewustwording en kennisvergroting is veel ingezet in 2025. Zo is er een lunchlezing georganiseerd over ondermijning en een presentatie aan de woningcorporaties gegeven over drugscriminaliteit. Ook heeft de gemeente deelgenomen aan de campagne bedrijventerreinen van Meld Misdaad Anoniem. In stadsnieuws zijn meerdere artikelen gepubliceerd om de inwoners meer kennis te geven over ondermijning, de gevolgen ervan en welke hulplijnen er zijn. Als gemeente die incidentele gelden ontvangt van het programma Preventie met Gezag, nemen wij deel aan een adviestraject van ESS “Weerbare gemeenschappen tegen ondermijning”. Het doel van het project is de weerbaarheid te vergroten waardoor kwetsbare doelgroepen minder snel het risico lopen om af te glijden in de criminaliteit. Dit begint aan de basis, de sociaaleconomische factoren die een voedingsboden vormen voor criminaliteit. Dit project loopt door tot juni 2026. Cluster ondermijning heeft in 2025 een hotspotanalyse drugscriminaliteit gemaakt. Hieruit blijkt dat er geen hotspots te zien zijn in Zoetermeer. Op basis van deze hotspotanalyse is een afstudeeronderzoek gedaan. Eindproduct is een digitale apothekerskast die informatie bevat over de drugscriminaliteit in Zoetermeer en mogelijke preventieve maatregelen, die ingezet kunnen worden om drugscriminaliteit waar mogelijk te voorkomen. Enkele aanbevelingen uit het onderzoek worden in 2026 verder verkend met de relevante partners. De aandachtsfunctionaris mensenhandel heeft in 2025 het mensenhandel-beleid opgesteld. Na verschillende feedbackrondes ligt nu een versie klaar die in het eerste kwartaal van 2026 ter vaststelling wordt voorgelegd aan het college.  In 2025 is de samenwerking gezocht met meerdere teams en externe partijen. Zoals het projectteam retailbeleid en de projectgroep Regiodeal. Cluster ondermijning heeft samen met de andere clusters binnen Team Preventie en Interventie bijgedragen een kennislunch van het sociaal domein, om meer inzicht te bieden in onze werkzaamheden, signaalherkenning te vergroten en handelingsperspectief te bieden. De samenwerking met de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) is in januari 2025 geëvalueerd. Vanuit beide kanten is de samenwerking als positief en van meerwaarde beoordeeld. De NLA heeft enkele presentaties verzorgd voor de teams BRP, woonfraude/woonoverlast en handhaving.

Indicatoren
In 2025 zijn de nieuwe indicatoren voor ondermijning vastgesteld:

• Aantal meldingen is groter dan of gelijk aan vorig jaar
• Oplossingspercentage casussen boven de 20%

Aan de eerste indicator is voldaan. Omdat in maart 2025 is overgestapt naar een ander casemanagementsysteem is de telling van casuïstiek en de resultaten daarvan veranderd. Hierdoor is het lastig te berekenen wat het oplossingspercentage is. Voor 2026 geldt de nieuwe telling voor het gehele jaar en is de berekening wel te maken.

Incidentele bijdragen
Zoetermeer heeft incidentele bijdragen ontvangen vanuit verschillende Rijksprogramma’s, waarmee diverse lokale veiligheidsaanpakken zijn versterkt. Hierbij is aansluiting gezocht bij lokale veiligheidsspeerpunten en -beleid. In 2025 zijn de rijksbijdragen op de volgende manieren benut.

Preventie met Gezag
Vanuit deze bijdrage zijn trainingen en workshops ingekocht ten behoeve van deskundigheidsbevordering van lokale professionals en het versterken van lokale netwerken. Het opleidingsaanbod is in 2026 aangeboden. Voorts zijn vanuit deze bijdrage twee specialistisch jongerenwerkers aangenomen, waarmee extra kan worden ingezet op jeugd(groepen) met een verhoogd risico op afglijden in criminaliteit. Voor onderzoek naar ‘gedigitaliseerde criminaliteit en het online aanjagen van jeugdcriminaliteit’ is samenwerking gezocht met de Haagse Hogeschool. Een deel van deze bijdrage wordt besteed aan online jongerenwerk van Epic Youth, die social media-onderzoek (scans) naar trends en fenomenen onder jongeren doen. Tenslotte zijn de PmG subsidiegelden besteed aan de inzet van één IPTA-coach en één RIO.

HIC-aanpak
Het grootste deel van deze bijdrage is besteed aan de inzet van één IPTA-coach en één RIO. Daarnaast is een start gemaakt met de voorbereiding van een subsidieactie ‘tegengaan woninginbraken’ voor inwoners van Zoetermeer. Ook zijn middelen vanuit deze bijdrage besteed aan de weerbaarheidsinterventie Hackshield.

Toekenning Social Hub
Vanuit het ministerie van SZW zijn middelen toegekend om een fysieke locatie op te richten voor kwetsbare en risicovolle jeugd. De Social Hub is in 2025 in Meerzicht geopend. Doel is jongeren een veilig thuis te bieden waar zij zich kunnen ontwikkelen en ontplooien, waarmee aanwas in criminaliteit wordt voorkomen (primaire preventie). De Social Hub zal verder worden uitgebouwd met middelen vanuit de Regio Deal.

Toekenning weerbaarheidsinterventies
De bijdrage voor weerbaarheidsinterventies van kwetsbare groepen zijn besteed aan een gezamenlijke jongereninterventie met Gro-up jongerenwerk.

Van der Staaij-gelden
Deze bijdrageverlening is ontvangen voor begeleidingstrajecten voor ex-gedetineerden op het gebied van wonen en werken. De bijdrage is grotendeels besteed aan de inzet van een nazorgmedewerker ex-gedetineerden.

Crisisbeheersing
De negen gemeenten in Haaglanden werken intensief samen op het gebied van de gemeentelijke taken van crisisbeheersing. Hierbij worden planvorming en vakbekwaamheidsprogramma's gezamenlijk ontwikkeld en beheerd. In 2025 is gewerkt aan verbetering van de eigen continuïteit van de crisisorganisatie en is in regionaal verband gewerkt aan het vergroten van de weerbaarheid en veerkracht van de samenleving. De regionale weerbaarheidsopgave kreeg in 2025 steeds meer vorm evenals de pilot noodsteunpunten. Binnen de voorbereiding op rampen en crises wordt samengewerkt en afgestemd met de regiogemeenten, brandweer, GHOR, politie en relevante externe crisispartners. Afstemming vindt plaats met het oog op de voornaamste risico’s in de regio en op basis van ieders eigen taken en verantwoordelijkheden. In 2025 is gezamenlijk gewerkt aan crisisteamoefeningen, het evalueren van incidenten, opstellen van crisisplannen, faciliteren van de crisispiketten, operationeel informatiemanagement, evenementenadvisering en strategische advisering.

Financiën op hoofdlijnen
Doelstelling 5.1
De lasten  voor het opleggen, verlengen en intrekken van huisverboden worden onder deze doelstelling verantwoord. In 2025 is € 56.000 uitgegeven.

Doelstelling 5.2
Voor het behouden en bevorderen van de leefbaarheid en de veiligheid in de wijken is € 4,0 mln. uitgegeven. Dit gaat met name over de inzet van capaciteit van Boa's. 

Doelstelling 5.3
Voor het waarborgen van de veiligheid in de stad is € 18,7 mln. uitgegeven in 2025. In deze lasten zijn de bijdragen aan de Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) en de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) van € 11,6 mln. respectievelijk € 1,4 mln. verantwoord. Daarnaast zijn er uitgaven gedaan voor de aanpak van radicalisering, extremisme en polarisatie en aanpak ondermijning. De inkomsten van € 1,4 mln. betreffen met name middelen van het Rijk.

Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten.