Programma 2 Samen leven en ondersteunen

(x €1.000)
Uitgaven
€ -165.206
29%
Inkomsten
€ 18.699
3%
Saldo
€ -146.506

Algemene doelstelling: Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - Algemene doelstelling: Vergroten zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie

Inmiddels is het tien jaar geleden dat de decentralisaties in het sociaal domein plaatsvonden. De gemeente werd toen verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De gemeente biedt inmiddels een breed palet aan ondersteuning en zorg voor inwoners. Het aanbod varieert van preventieve (welzijns)activiteiten tot specialistische hulp. Het uitgangspunt blijft dat mensen zoveel mogelijk zelfstandig en zelfredzaam zijn. Ook het afgelopen jaar hebben we ingezet op het bevorderen van een gezonde leefstijl, op normaliseren (eigen verantwoordelijkheid, niet onnodig problematiseren) en het versterken van vaardigheden. Daarbij sluiten we aan bij de ambities uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA). Binnen deze kaders werken we aan vijf landelijke ketenaanpakken; Kansrijke Start, Kind naar Gezond Gewicht, Gezonde Leefstijlinterventie, Welzijn op Recept en Valpreventie. GALA en IZA richten zich op het toekomstbestendig maken van ondersteuning. Dit doen we door anders te organiseren en door te investeren in preventie en vroegsignalering. Het afgelopen jaar hebben we intensief samengewerkt met andere domeinen en partners, zoals met de Sterke Sociale Basis, Samen ZoeterMeer Gezond en het medische domein. Zo zorgen we ervoor dat ondersteuning in Zoetermeer toegankelijk blijft, van goede kwaliteit is en betaalbaar blijft.

Daarnaast kregen inwoners specialistische ondersteuning en hulp vanuit de Wmo en Jeugdwet. We kijken daarbij nadrukkelijk naar wat passende zorg is voor een inwoner, wat effectief is en wat iemand zelf of met hulp van het sociaal netwerk zelf kan doen. Niet voor elke hulpvraag is specialistische zorg of ondersteuning het antwoord. In de doorontwikkeling van de Lokale Teams is dit in het afgelopen jaar een belangrijk uitgangspunt geweest. Aansluitend bij de afspraken uit de Hervormingsagenda Jeugd stond 2025 grotendeels in het teken van het verder opzetten van de Lokale Teams en het realiseren van passende locaties.

Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
Eind 2025 heeft de raad de Regiovisie Huiselijk Geweld Haaglanden 2026 en verder vastgesteld, met focus op preventie en het duurzaam stoppen van geweld. Deze visie is uitgewerkt in een Lokale uitvoeringsagenda met concrete acties en verantwoordelijkheden voor de gemeente Zoetermeer.

Programma Sociale Innovatie
Binnen het programma Sociale Innovatie is in 2025 het project Innovatief en wijkgericht ondersteuningsaanbod gericht op preventie, dat door de organisatie inZet is uitgevoerd, definitief afgerond. De resultaten van het project zijn geborgd binnen de werkwijze van inZet. Voor het project Verborgen schulden is in 2025 onderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek richtte zich op de behoeften van ondernemers bij het tijdig signaleren van werknemers met verborgen schuldenproblematiek. De projecten Wijkimpact Jeugd en Preventie in de Praktijk zijn beiden tussentijds geëvalueerd. Voor het project Wijkimpact Jeugd is de Staat van de Jeugd in de wijk Meerzicht als uitgangspunt genomen. Samen met betrokken partners en bewoners is vervolgens gekozen voor een gerichte aanpak van de meet urgente vraagstukken. De aanpak wordt gemonitord. Het project Preventie in de Praktijk heeft casuïstiek behandeld en geanalyseerd. Op basis van de analyse is geconcludeerd dat de interventies het beoogde effect hebben behaald. De raad heeft in 2025 besloten drie projecten toe te voegen aan het programma Sociale Innovatie. Dat zijn (1) Kunst op Recept, (2) Meten, Leren, Verbeteren en (3) Jongerenperspectieffonds.

Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - Doelstelling 2.1 Bevorderen vroegtijdige, toegankelijke, passende en effectieve jeugdhulp

Binnen deze doelstelling hebben we gewerkt aan het uitvoeren van het jeugdbeleid. Dit richt zich op de gezondheid van jeugdigen, het voorkomen van problemen bij het opvoeden en opgroeien, het vroegtijdig ondersteunen waar kan en de inzet van specialistische (jeugd-)hulp waar nodig. 

Doelmatigheid en effectiviteit van preventieve jeugdhulp
In het vrij-toegankelijke, preventieve aanbod is in 2025 een start gemaakt met vier nieuwe interventies die bewezen effectief zijn. Deze interventies kunnen worden ingezet ter vervanging van specialistische jeugdhulp. Het betreft zowel groepstrainingen voor ouders en jeugdigen als een individuele training.

Ten opzichte van 2024 konden meer inwoners gebruikmaken van bewezen effectieve of wetenschappelijk goed onderbouwde interventies.  Het ging hierbij vooral om interventies die gericht zijn op het versterken van opvoedvaardigheden van ouders. 

Toegang tot jeugdhulp via het SMW en de POH-jeugd
Het schoolmaatschappelijk werk (SMW) op het primair onderwijs en de Praktijkondersteuners Huisarts jeugd (POH-jeugd) begeleiden kinderen op school en in alle huisartspraktijken. De meeste kinderen konden worden geholpen door kortdurende begeleiding van het SMW of de POH-jeugd of werden verwezen naar vrij toegankelijke voorzieningen. Er zijn in 2025 876 jeugdigen aangemeld bij het SMW op het primair onderwijs. Van deze kinderen is 35% doorverwezen naar specialistische jeugdhulp. De POH-jeugd zagen 1.126 jeugdigen. Hiervan werd 48% doorverwezen naar specialistische jeugdhulp. De percentages zijn vergelijkbaar met eerdere jaren.

Kansrijke start
Het landelijk actieprogramma Kansrijke Start komt voort uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het programma richt zich op de eerste 1000 dagen van een kind, vanaf de zwangerschap tot de tweede verjaardag. In 2025 is Kansrijke Start onderdeel geworden van het transformatieplan Preventie vanuit het Integraal Zorgakkoord (IZA), dat samen met Samen ZoeterMeer Gezond (SZMG) is opgesteld. Hiermee worden de activiteiten van Kansrijke Start breed gedragen door de partners binnen SZMG. Binnen Kansrijke Start is gewerkt aan de volgende ontwikkellijnen:

  1. Het versterken van ondersteuning voor (aanstaande) ouders in kwetsbare situaties vanuit de lokale werkgroep Gezond Zwanger.
  2. Het voorkomen van onbedoelde zwangerschappen door ondersteuning bij keuzes over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Hiertoe zijn er in 2025 14 professionals opgeleid binnen het sociaal en medisch domein in de methodiek Nu Niet Zwanger.
  3. Het terugdringen van gezondheidsverschillen en het versterken van zelfredzaamheid door het aanbieden van groepsgerichte begeleiding voor zwangeren, waarbij medische controles worden gecombineerd met voorlichting en sociale steun. Dit gebeurde in 2025 door de introductie van de interventie Centering Pregnancy bij twee verloskundigenpraktijken. In het afgelopen jaar waren er ongeveer 165 deelnemers.

Om de voortgang goed te kunnen volgen is in 2025 een Kansrijke Start-monitor opgezet.

De jeugdgezondheidszorg
Het rijksvaccinatieprogramma is in 2025 aangepast op advies van de Gezondheidsraad. Om kinderen nog beter te beschermen zijn de momenten veranderd waarop vaccinaties worden gegeven. Zo wordt het BMR-vaccin, dat kinderen beschermt tegen de besmettelijke ziektes Bof, Mazelen en Rodehond, nu op driejarige leeftijd gegeven, in plaats van op negenjarige leeftijd. Op verzoek van het RIVM organiseert JGZ in Zoetermeer een inhaalcampagne voor kinderen van 3 tot 9 jaar. Deze campagne is in 2025 gestart en zal tot 2029 duren. Ook is de JGZ in september 2025 van start gegaan met het vaccineren van baby's tegen het RS-virus.

Er zijn landelijk zorgen over het dalen van de vaccinatiegraad. Ook in Zoetermeer speelt dit vraagstuk. Ondanks de stijging in het bereik van het Basistakenpakket van de Jeugdgezondheidszorg Zuid-Holland West (JGZ) in 2025 bleef de vaccinatiegraad in Zoetermeer namelijk ook dit jaar onder de streefwaarde.  In het afgelopen jaar heeft een onderzoek plaatsgevonden in de regio Haaglanden (H8-gemeenten)naar welke mogelijkheden er zijn om de vaccinatiegraad te verhogen. De onderzoeksresultaten komen in 2026 beschikbaar. 

Daarnaast is in 2025 is een evaluatie gestart van het convenant tussen de JGZ en de H8-gemeenten. In het convenant zijn samenwerkingsafspraken vastgelegd voor de periode 2021-2027. De evaluatie richt zich op de vraag in welke mate de samenwerking tussen de H8-gemeenten en de JGZ bijdraagt aan de doelen die de gemeenten met de jeugdgezondheidszorg willen realiseren. Hierbij wordt ook gekeken naar governance en kostenefficiëntie. Op basis van de bevindingen van de evaluatie worden verschillende toekomstscenario’s voor de aansturing en bekostiging van de jeugdgezondheidszorg geformuleerd.  De evaluatie wordt in 2026 afgerond. 

Expertisepool onderwijs-jeugdhulp
De Expertisepool is een team van vaste jeugdhulpprofessionals dat verbonden is aan het speciaal basisonderwijs (SBO) en het speciaal onderwijs (SO). De toevoeging van jeugdhulpprofessionals op het speciaal onderwijs moet een positieve bijdrage leveren aan de (leer-)ontwikkeling van leerlingen.  In plaats van de bekostiging van individuele ambulante jeugdhulp op basis van een beschikking, wordt er vaste formatie aan jeugdhulpprofessionals ingezet. De kosten van de Expertisepool worden gedekt vanuit budget voor specialistische jeugdhulp. Het betreft daarmee een verschuiving  vanuit het budget van individuele naar groepsgerichte ondersteuning.

De scholen zijn tevreden over de inzet van jeugdhulp in de school. Het wordt ervaren als laagdrempelig, er kan snel gestart worden en er worden praktische adviezen geboden voor in de klas. De jeugdhulpverlener vormt daarmee een waardevolle aanvulling op de bestaande zorgstructuur. De inzet versterkt het handelingsvermogen en de kennis van onderwijsprofessionals. 

Specialistische jeugdhulp
Ruim 4.700 jeugdigen ontvingen in het afgelopen jaar een vorm van specialistische jeugdhulp. Vaak ging het hierbij om ambulante jeugdhulp of een vorm van jeugd-GGZ. Specialistische jeugdhulp is alleen toegankelijk na verwijzing van de gemeente of een andere wettelijke verwijzer. In 2025 hebben we de lokale regelgeving hierover aangescherpt. De Verordening jeugdhulp Zoetermeer 2025 die in mei 2025 werd vastgesteld heeft als uitgangspunt om helder af te bakenen wanneer jeugdhulp wordt ingezet, beschrijft de zorg- en opvoedingsplicht van de ouders en het begrip 'eigen kracht'. Daarnaast wordt met de nieuwe verordening de positie van de toegang versterkt om maatwerk te kunnen bieden voor gezinnen. 

De gemeente is er voor verantwoordelijk dat er een passend aanbod is voor jeugdigen die hulp nodig hebben. Samen met de regiogemeenten in Haaglanden kopen we specialistische jeugdhulp in. Het jaar 2025 stond vooral in het teken van het voorbereiden van een nieuwe inkoop.  In juni 2025 heeft de raad hiertoe de regionale inkoopstrategie vastgesteld. Met de nieuwe inkoop wordt een verandering in het zorglandschap in de regio Haaglanden beoogd. Het voornemen is om te gaan werken in vijf segmenten: jeugdhulp met verblijf, hoog specialistische GGZ, dagbesteding/dagbehandeling, onderwijs-jeugdhulp en veelvoorkomende jeugdhulp. Deze indeling moet het beter mogelijk maken om te sturen op de inhoudelijke en financiële opgaven. De gemeenten en jeugdhulpaanbieders zijn hiervoor gezamenlijk verantwoordelijk. Per segment wordt een inkoop- en financieringsvorm gekozen die het beste past bij de opgave van het segment. Het betreft een omvangrijke wijziging. Aan het eind van het jaar bleek dat een herfasering van het inkoopproces nodig was. Er is meer tijd nodig om onderdelen uit te werken. 

Jeugdbescherming
Jeugdbescherming West is de grootste gecertificeerde instelling voor jeugdbescherming in onze regio. In 2025 heeft Jeugdbescherming West een verbeterplan opgesteld naar aanleiding van toezicht door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid. In het rapport constateerden de inspecties dat de uitvoering onder druk staat door personeelstekorten, wisselingen van jeugdbeschermers en een tekort aan passend zorgaanbod. Jeugdbescherming West heeft daarom maatregelen uitgewerkt om gezinnen sneller een vaste jeugdbeschermer te bieden en om de kwaliteit van het eerste contact en de gezamenlijke analyse te versterken. Ook wordt ingezet op het tijdig opstellen van gezinsplannen en het verbeteren van de samenwerking met gemeenten en zorgaanbieders. Het doel hiervan is om noodzakelijke hulp sneller te kunnen inzetten. Het plan bevat tevens acties om de interne stabiliteit en taakverdeling binnen teams te vergroten. Met deze maatregelen wil Jeugdbescherming West de continuïteit en kwaliteit van jeugdbescherming verbeteren. De effecten hiervan moeten in de loop van 2026 zichtbaar worden.

Lokale Teams
In 2024 besloot de raad tot de  doorontwikkeling naar Lokale Teams die de toegang zouden vormen tot hulp en ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen. De Lokale Teams moeten ondersteuning bieden in buurten en wijken. In de werkwijze staat het versterken van het normale leven van gezinnen voorop. Waar nodig bieden de medewerkers zelf hulp aan gezinnen. De Lokale Teams krijgen een belangrijke rol in het versterken van de coördinatie van de toegang, het voeren van regie op hulp en het sturen op het resultaat en de effectiviteit van hulp. De Lokale Teams worden een onderdeel van de gemeentelijke organisatie. In het afgelopen jaar is gewerkt aan de bemensing van de Lokale Teams en het realiseren van locaties in de wijken.

Programma Toekomstbestendige jeugdhulp en Crisisorganisatie Sociaal Domein
De projecten die in 2023 onder het Programma Toekomstbestendige Jeugdhulp waren gestart, zijn in 2025 voortgezet. De programma-activiteiten zijn in december conform planning afgerond. Het enige nog actieve project Aansluiting Onderwijs en Jeugdhulp loopt per schooljaar en wordt daarom als zelfstandig project in de zomer van 2026 afgerond. 

De maatregelen die waren ingezet vanuit de Crisisorganisatie Sociaal Domein zijn geborgd in de reguliere organisatie. Hierdoor kon de crisisorganisatie eind 2025 worden afgesloten.  

Aantal unieke jeugdigen 0-23 jaar dat in het betreffende jaar een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - Aantal unieke jeugdigen 0-23 jaar dat in het betreffende jaar een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt

Het aantal jeugdigen in de leeftijd van 0-23 jaar dat een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt.
Bron: Gemeente Zoetermeer

Type
2024
2025
Begroting
4.700
4.800
Realisatie
4.761
4.729

Doel gehaald: Ja.
Toelichting: In 2024 daalde voor het eerst in een aantal jaren het aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp. Het aantal jeugdigen met jeugdhulp in 2025 ligt ongeveer in lijn met 2024 (peildatum: 12 februari 2026).

Aantal unieke jeugdigen dat instroomt in de specialistische jeugdhulp

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - Aantal unieke jeugdigen dat instroomt in de specialistische jeugdhulp

Het aantal jeugdigen dat in het betreffende jaar voor het eerst gebruikmaakt van een vorm van specialistische jeugdhulp.
Bron: Gemeente Zoetermeer

Type
2024
2025
Begroting
1.100
Realisatie
978
1.035

Doel gehaald: Ja.
Toelichting: Deze indicator is nieuw, waardoor er geen cijfer is opgenomen bij de begroting 2024. De instroom is in 2025 iets toegenomen ten opzichte van vorig jaar, maar ligt lager dan het streefcijfer. Ten opzichte van het totaal aantal jeugdigen met jeugdhulp is de instroom bijna 22%. Dit is in lijn met eerdere jaren. 

Aantal unieke jeugdigen dat uitstroomt uit de specialistische jeugdhulp

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - Aantal unieke jeugdigen dat uitstroomt uit de specialistische jeugdhulp

Het aantal jeugdigen waarvoor het laatst in het voorgaande jaar gedeclareerd is en in het daaropvolgende jaar niet meer (minimaal zes maanden).
Bron: Gemeente Zoetermeer

Type
2024
2025
Begroting
1.455
Realisatie
1.502
1.484

Doel gehaald: Ja.
Toelichting: Deze indicator is nieuw, waardoor er geen cijfer is opgenomen bij de begroting 2024. Het betreft de voorlopige uitstroom op basis van gegevens op het moment van de peildatum (12 februari 2026). 

% Jeugdigen dat drie jaar aaneengesloten of langer een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - % Jeugdigen dat drie jaar aaneengesloten of langer een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt

Het aandeel jeugdigen dat drie jaar of langer aangesloten een vorm van specialistische jeugdhulp ontvangt, afgezet tegen het totaal aantal jeugdigen met specialistische jeugdhulp in het betreffende jaar.
Bron: Gemeente Zoetermeer

Type
2024
2025
Begroting
45%
45%
Realisatie
48%
48%

Doel gehaald: Nee.
Toelichting: Het aandeel jeugdigen dat minimaal 3 jaar of langer een vorm van jeugdhulp ontvangt blijft ten opzichte van 2024 gelijkt.  

Aantal meldingen bij Veilig Thuis

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - Aantal meldingen bij Veilig Thuis

Het aantal meldingen bij Veilig Thuis door professionals en inwoners in het betreffende jaar.
Bron: Veilig Thuis Haaglanden

Type
2024
2025
Begroting
1.100
1.000
Realisatie
990
1.069

Doel gehaald: Nee.
Toelichting: In tegenstelling tot wat we verwacht hadden, is het aantal meldingen bij Veilig Thuis in 2025 gestegen ten opzichte van 2024. Zoetermeer wijkt hiermee af van het regionale beeld; regionaal daalt het aantal meldingen. Veilig Thuis heeft hier nog geen duidelijke verklaring voor.

Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - Doelstelling 2.2 Bevorderen meedoen aan de samenleving en zelfstandig wonen

Woonzorgvisie
De uitvoeringsagenda bij de Woonzorgvisie is in mei 2025 door de raad vastgesteld. Sindsdien is gewerkt aan een passende aanpak voor de uitvoering. Hiervoor zijn een stuurgroep en meerdere werkgroepen ingericht, die zich richten op verschillende woonzorgconcepten. Samen met de samenwerkingspartners is onderzocht of er voldoende draagvlak bestaat om een pilot met flatcoaches te starten. Hierbij worden flatcoaches ingezet in wooncomplexen om meer verbinding en een hoger welzijn te creëren onder bewoners van het complex. Daarnaast is een projectleider aangesteld voor de realisatie van scootmobielstallingen in het kader van de brandveiligheid in wooncomplexen. Ook is, in samenwerking met partners, gewerkt aan de ontwikkeling van een woonzorgcirkel - een buurtgerichte woonvorm waar wonen, zorg en ontmoeten samenkomen - en zijn inspirerende voorbeelden uit bestaande woonzorgconcepten verzameld. 

Fysieke toegankelijkheid
In juni 2025 heeft de gemeenteraad het Manifest Fysieke Toegankelijkheid vastgesteld. Met dit manifest bevestigt de raad de ambitie om de fysieke toegankelijkheid in de stad aanzienlijk te verbeteren. In de tweede helft van 2025 is binnen de organisatie ingezet op deskundigheidsbevordering. Het doel hiervan is de actuele kennis over toegankelijkheid te vergroten. Daarnaast zorgt het ervoor dat de uitgangspunten van het manifest duurzaam verankerd worden in de gemeente. 

Sterke Sociale Basis
De Sterke Sociale Basis bestaat uit formele en informele netwerken waarin de inwoner centraal staat. In 2025 is een Contourennotitie gemaakt over de sterke sociale basis. Hierin staat dat er meer ruimte moet komen voor initiatieven van inwoners. Het college zet hiermee een stap van aanbodgericht naar vraaggericht werken. Dat betekent dat de gemeente beter aansluit bij wat inwoners zelf nodig hebben. De gemeente helpt hierbij door netwerken te versterken, ontmoeting mogelijk te maken en drempels voor inwonersinitiatieven weg te nemen. In 2025 is verder gewerkt aan het versterken van bestaande netwerken en het verbeteren van samenwerking tussen deze netwerken. Voorbeelden hiervan zijn de Community tegen Eenzaamheid, Inclusie & Diversiteit en Vrouwen van Zoetermeer. Ook zijn via de subsidieregeling Integraal werken aan een gezonde Stad nieuwe projecten en bewonersinitiatieven ondersteund.

In oktober 2025 is het procesvoorstel participatie door de raad vastgesteld. In het participatietraject wordt de inbreng van inwoners en maatschappelijke organisaties gevraagd op de Contourennotitie. Het traject is in november gestart met een vragenlijst en bijeenkomsten voor inwoners en organisaties. Daarnaast vond in november het tweede congres Sterke Sociale Basis plaats, dit jaar met het thema Grenzen Verleggen. Ruim 150 deelnemers waren aanwezig bij inspirerende lezingen en workshops over het bouwen van een sterke sociale basis. 

Via Zoetermeer voor Elkaar (ZVE) heeft het college gewerkt aan het ondersteunen van vrijwilligersorganisatie en het werven van nieuwe vrijwilligers. De stuurgroep vrijwilligersondersteuning van ZVE helpt vrijwilligersorganisaties te versterken. Dit doen zij door leer- en netwerkactiviteiten te organiseren, zoals 'Beter Besturen' door het Gilde en de Unie van Vrijwilligers.

Gebiedsgerichte ondersteuning - inZet
In de periode 2023-2024 voerde inZet het project 'innovatief wijkgericht en integraal ondersteuningsaanbod gericht op preventie' uit, gefinancierd vanuit het Sociaal Innovatie Fonds (SIF) van de gemeente. Binnen dit project werd nieuw ondersteuningsaanbod onderzocht en ontwikkeld dat beter aansluit op de behoeften van inwoners in verschillende wijken. In 2025 bouwde inZet voort op de resultaten van het project en zette de organisatie stappen richting een toekomstbestendig sociaal domein. Hiervoor is een koersplan 2025-2028 opgesteld. In dit plan staat hoe de organisatie en het ondersteuningsaanbod zich de komende jaren verder ontwikkelen. De nadruk ligt op preventie, ondersteuning in groepen en samenwerking met ketenpartners. Het doel is inwoners te helpen hun eigen kracht te vergroten, volgens het idee van Positieve Gezondheid. In 2025 is een belangrijke stap gezet richting meer collectieve ondersteuning. Dit gebeurde met de start van de training inZet Beter voor Jezelf. In deze training werken deelnemers meteen in een groep aan hun hulpvraag, in plaats van in een individueel traject. De training is gestart in drie wijken. Ook heeft inZet sterk ingezet op de samenwerking met ketenpartners. Samen met Eerstelijns Zorg Zoetermeer (EZZ) en de vereniging Samen ZoeterMeer Gezond (SZMG) is de samenwerking met huisartsen uitgebreid. Sinds halverwege 2025 zijn sociaal werkers van inZet aanwezig in verschillende huisartsenpraktijken. Hierdoor kunnen huisartsen gemakkelijker de hulp van sociaal werkers inschakelen. Dit helpt bij het vroeg herkennen van psychosociale problemen en zorgt voor betere, integrale ondersteuning.

Wmo Maatwerkvoorzieningen
Huishoudelijke ondersteuning
In januari 2025 heeft de raad besloten om de voorziening huishoudelijke ondersteuning opnieuw in te richten aan de hand van drie ondersteuningsniveaus. Daaropvolgend heeft het college een inkooptraject uitgevoerd. Dit inkooptraject is inmiddels afgerond en de aanbieders zijn gecontracteerd. Per 1 november 2025 is het college gestart met het aanbieden van de nieuwe ondersteuningsniveaus voor huishoudelijke ondersteuning.

Daklozenpunt
Het Daklozenpunt is gestart als pilot in 2020 naar aanleiding van een motie van de gemeenteraad. Inwoners kunnen hier terecht voor hulp bij (dreigende) dakloosheid. Het punt heeft tevens een doorverwijsfunctie naar het Daklozenloket in Den Haag. Via het Daklozenpunt kunnen inwoners, als dat van toepassing is, een briefadres krijgen bij het Leger des Heils. Bij het ophalen van de post voert het Leger des Heils ook een kort begeleidingsgesprek. 

Het Daklozenpunt werd gedurende een pilotperiode gefinancierd door de gemeente Den Haag vanuit hun rol als centrumgemeente voor maatschappelijke opvang. Den Haag betaalde deze pilot weer uit een subsidie van het ministerie van VWS. Inmiddels zijn zowel de pilotperiode als de financiering vanuit Den Haag (en vanuit VWS) gestopt. Er is overleg geweest met Den Haag om de financiering van het Daklozenpunt structureel voort te zetten, maar zonder succes. 

Het Daklozenpunt heeft zichzelf bewezen als een waardevol punt voor de inwoners van Zoetermeer. De huidige krapte op de woningmarkt en het feit dat de maatschappelijke opvang in Den Haag overbelast is maakt het Daklozenpunt een onmisbare schakel in de zorg voor de meest kwetsbare inwoners van Zoetermeer. In 2026 wordt gezocht naar structurele middelen om het Daklozenpunt voort te zetten.

Gemiddeld budget maatwerkondersteuning per klant

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - Gemiddeld budget maatwerkondersteuning per klant

Deze indicator laat zien wat in het gemiddelde budget is voor alle Wmo maatwerkvoorzieningen per cliënt.
Bron: Gemeentelijke database Wmo/Begroting 

Type
2024
2025
Begroting
3.500
3.500
Realisatie
2.790
2.858

Doel gehaald: Ja.
Toelichting: Het gemiddelde budget voor een maatwerkvoorziening per klant gaat over alle soorten Wmo-maatwerkvoorzieningen, zoals scootmobielen, rolstoelen, woningaanpassingen en huishoudelijke ondersteuning. Welke voorziening iemand krijgt en hoeveel dat kost, hangt af van de persoonlijke situatie van de inwoner en kan per jaar wisselen. Dat heeft invloed op het gemiddelde budget per klant. In 2025 is dit gemiddelde budget ongeveer gelijk gebleven aan 2024.

% Klanten dat tevreden is over de kwaliteit van het ondersteuningsaanbod

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - % Klanten dat tevreden is over de kwaliteit van het ondersteuningsaanbod

Het college voert jaarlijks het cliëntervaringsonderzoek uit onder Wmo cliënten naar de ervaring met gemeentelijke voorzieningen op grond van de Wmo.
Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo 

Type
2024
2025
Begroting
80%
80%
Realisatie
71%

Doel gehaald: ?
Toelichting:  Deze indicator wordt gemeten via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek (CEO). De uitvoering van het CEO heeft in 2025 vertraging opgelopen door personele wisselingen bij de gemeente. Daardoor zijn de uitkomsten niet op tijd beschikbaar om te verwerken in de jaarstukken 2025. De raad wordt bij de eerstvolgende gelegenheid via de P&C-cyclus geïnformeerd over de uitkomst van deze indicator.

% Klanten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - % Klanten dat vindt dat de ondersteuning past bij de hulpvraag

Het college voert jaarlijks het cliëntervaringsonderzoek uit onder Wmo cliënten naar de ervaring met gemeentelijke voorzieningen op grond van de Wmo. 
Bron: Cliëntervaringsonderzoek Wmo 

Type
2024
2025
Begroting
80%
80%
Realisatie
77%

Doel gehaald: ?
Toelichting: Deze indicator wordt gemeten via het jaarlijkse cliëntervaringsonderzoek (CEO). De uitvoering van het CEO heeft in 2025 vertraging opgelopen door personele wisselingen bij de gemeente. Daardoor zijn de uitkomsten niet op tijd beschikbaar om te verwerken in de jaarstukken 2025. De raad wordt bij de eerstvolgende gelegenheid via de P&C-cyclus geïnformeerd over de uitkomst van deze indicator.

% Klanten v/h samenwerkingsverband dat tevreden is over de kwaliteit v/d ondersteuning

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - % Klanten v/h samenwerkingsverband dat tevreden is over de kwaliteit v/d ondersteuning

Het samenwerkingsverband inZet voert ieder jaar een onderzoek uit om ervaring van cliënten met de ondersteuning en dienstverlening te meten. Het streven is dat 80% van de cliënten minimaal het cijfer 7,5 geeft.
Bron: Cliënttevredenheidsonderzoek inZet 

Type
2024
2025
Begroting
80%
80%
Realisatie
75%
71%

Doel gehaald: Nee.
Toelichting: Het percentage mensen dat de ondersteuning van inZet een 7,5 of hoger geeft, is gedaald. inZet heeft de opdracht om zo licht mogelijke ondersteuning te geven en vaker in groepen in plaats van één-op-één. Cliënten hebben tijd nodig om aan deze verandering te wennen. 

% Mantelzorgers dat (zeer) tevreden is over de kwaliteit van de mantelzorgondersteuning van inZet

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - % Mantelzorgers dat (zeer) tevreden is over de kwaliteit van de mantelzorgondersteuning van inZet

Tevredenheid van mantelzorgers wordt jaarlijks gemeten via het mantelzorgerstevredenheidsonderzoek (MTO) van inZet. Een mantelzorger is tevreden wanneer die minstens het cijfer 7,5 geeft voor de kwaliteit van mantelzorgondersteuning.
Bron: Mantelzorgerstevredenheidsonderzoek inZet 

Type
2024
2025
Begroting
80%
Realisatie

Doel gehaald: ?
Toelichting: Deze indicator is in 2025 veranderd. Het wordt niet meer gemeten via de Stadspeiling, maar via het Mantelzorgerstevredenheidsonderzoek (MTO) van inZet. In de praktijk is de werkwijze nog niet goed aangepast op deze nieuwe manier van meten. inZet doet het MTO één keer per twee jaar. Dit is nog niet veranderd naar één keer per jaar. Hierdoor is het MTO niet uitgevoerd in 2025 en kunnen we deze indicator niet rapporteren. Vanaf 2026 is de werkwijze wel goed aangepast.

% Vrijwilligers

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - % Vrijwilligers

Percentage van het aantal vrijwilligers gemeten via de stadspeiling.
Bron: Stadspeiling 

Type
2024
2025
Begroting
24%
25%
Realisatie
22%
24%

Doel gehaald: Nee.
Toelichting: Het percentage vrijwilligers wordt gemeten via de stadspeiling. 24% van de respondenten geeft aan dat ze in 2025 vrijwilligerswerk hebben gedaan. Dat is een stijging ten opzichte van 2024. Vrijwilligersorganisaties geven aan dat vooral oudere vrijwilligers (75+) stoppen met vrijwilligerswerk. Ook merken zij dat het lastig is om nieuwe, jongere vrijwilligers te vinden. Het college werkt samen met vrijwilligersorganisaties en de stuurgroep vrijwilligersondersteuning van Zoetermeer voor Elkaar om meer jonge mensen te stimuleren om vrijwilligerswerk te doen. Dit blijft een belangrijk aandachtspunt de komende jaren, omdat veel sociale activiteiten afhankelijk zijn van vrijwilligers.

Coëfficiënt voor eenzaamheid onder inwoners (> 18 jaar)

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - Coëfficiënt voor eenzaamheid onder inwoners (> 18 jaar)

Deze indicator is de uitkomst van elf stellingen die in de omnibusenquête worden voorgelegd en betrekking hebben op eenzaamheid. Hieruit wordt een eenzaamheidsscore berekend volgens de methode van De Jong Gierveld en Kamphuis (1985). Iemand die de enquête invult, kan een totale score halen tussen nul (niet eenzaam) en 11 (zeer sterke eenzaamheid).
Bron: Stadspeiling 

Type
2024
2025
Begroting
2,3
2,4
Realisatie
2,6
2,5

Doel gehaald: Nee.
Toelichting: De eenzaamheidsscore is door de COVID-19 maatregelen gestegen. In de periode 2022-2024 is de score gestabiliseerd. In 2025 zien we een lichte daling van de eenzaamheidsscore ten opzichte van 2024. Het college blijft werken aan verdere verlaging van de eenzaamheidsscore.

Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - Doelstelling 2.3 Bevorderen gezondheid, veiligheid en welbevinden

Gezonde stad
Het college werkt aan verschillende gezondheidsthema's vanuit de Nota Lokaal Preventief Gezondheidsbeleid Zoetermeer 2024-2027 en het plan Integraal Werken aan een Gezonde Stad. Deze plannen zijn de lokale uitwerking van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Sportakkoord II. In 2025 is voortgebouwd op acties die al eerder zijn gestart. Het invoeren en goed verstevigen van deze aanpakken kost meerdere jaren. De doelen uit de nota en het uitvoeringsplan vormen daarbij steeds het uitgangspunt. Door bestaande en nieuwe activiteiten met elkaar te verbinden en samen te werken met verschillende domeinen, helpen we inwoners op meerdere momenten en plekken om gezonder te leven.

Zoetermeerse Aanpak Gewoon Gezond (ZAGG)
Met ZAGG stimuleert het college inwoners om gezonder te leven. Sinds de start van ZAGG in 2024 zijn belangrijke stappen gezet in het versterken van een samenhangende, integrale leefstijlaanpak in Zoetermeer. De aandacht gaat vooral uit naar voeding, beweging, ontspanning en het gebruik van schermen en middelen. ZAGG richt zich vooral op jeugd en op het wijkgericht invoeren van de JOGG-aanpak (Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst). Deze aanpak wordt verbonden met Gezonde Kinderopvang, waarbij kinderopvanglocaties worden ondersteund in het stimuleren van een gezonde leefstijl, en met de Gezonde School aanpak, waarin scholen structureel aan gezondheid werken. Steeds meer scholen en opvanglocaties zijn betrokken bij deze aanpak. Daarnaast is er extra ondersteuning voor inwoners met overgewicht en obesitas. In 2025 is ZAGG gestart in een tweede wijk, Buytenwegh.

Vitaal ouder worden
Binnen deze aanpak is de keten voor valpreventie en het aanbod van valpreventiecursussen verder uitgebreid en verbeterd. Er is meer aandacht besteed aan het versterken van de ervaren Positieve Gezondheid bij senioren. Hiervoor wordt samengewerkt met de ouderenadviseurs van inZet en de preventieverpleegkundigen van Plicare. Daarnaast zijn acties gestart om het certificaat Dementievriendelijke Gemeente te behalen. Tot slot zijn er stappen gezet om het Lokaal Hitteplan te verbeteren.

Samen ZoeterMeer Gezond (SZMG)
Een gezonde stad vraagt om een goede samenwerking tussen het medisch en het sociaal domein. Daarom is de gemeente aangesloten bij Samen ZoeterMeer Gezond (SZMG), een strategisch samenwerkingsverband van zorgaanbieders en financiers (gemeente en zorgverzekeraars). Het doel is om samen oplossingen te vinden zodat zorg en ondersteuning toegankelijk, veilig, van goede kwaliteit én in de toekomst betaalbaar blijven. Het versterken van gezondheid staat centraal. In 2025 is het college gestart met een verkenning om formeel lid te worden van de vereniging achter SZMG, de Vereniging Gezondheidsregio Zoetermeer. Deze vereniging verleent zelf geen zorg, maar verbindt organisaties en coördineert gezamenlijke initiatieven. Het college denkt nu al inhoudelijk mee, maar heeft nog beperkte invloed. De vereniging heeft gevraagd of de gemeente formeel wil toetreden en plaats wil nemen in het bestuur.  

Samen met SZMG werkt het college aan de activiteiten van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Vanuit IZA konden in 2025 transformatieplannen ingediend worden om de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein verder te versterken. Samen met SZMG en andere partners zijn vier transformatieplannen ingediend: Acute Zorg, Chronische Zorg, Preventie en GGZ. De eerste drie plannen zijn in 2025 goedgekeurd door de zorgverzekeraar CZ en gestart.

HAGA Ziekenhuis
De samenwerking met het HagaZiekenhuis verloopt constructief en is op meerdere thema's voortgezet. In 2025 is Spoedzorg Zoetermeer opgericht. Dat is een gezamenlijk centrum voor acute zorg. Hiermee is de regionale samenwerking in de acute keten verbeterd. Ook heeft het college gewerkt aan goede randvoorwaarden om de geboortezorg in Zoetermeer te behouden. Daarbij is gekeken naar huisvesting, kinderopvang, bereikbaarheid en nieuwbouw van het ziekenhuis.

Samen met het HagaZiekenhuis is een handreiking gemaakt om zorgmedewerkers te helpen bij het vinden van een woning binnen het bestaande aanbod van Zoetermeer. Ook is samen met de woningcorporaties onderzocht of zorgmedewerkers voorrang kunnen krijgen bij sociale huurwoningen. Uit dit onderzoek blijkt dat dit nu niet mogelijk is, door de grote woningnood en de regels in de huisvestingsverordening. In december 2025 heeft de raad het Volkshuisvestingsprogramma Stad in Balans vastgesteld. Hierin is extra aandacht voor belangrijke beroepsgroepen, zoals zorgmedewerkers. Aanvullend onderzoek sluit aan bij het de bevindingen van de corporaties. Het blijkt dat er weinig mogelijkheden zijn om deze groepen voorrang te geven in de sociale huursector. Bovendien zitten er risico's aan, zoals meer 'scheefwonen' en extra druk op de toch al schaarse sociale huurwoningen.

Voor kinderopvang zijn gesprekken gevoerd tussen de gemeente, het ziekenhuis en kinderopvanglocaties. Bestaande flexibele opvang is in kaart gebracht en beter zichtbaar gemaakt voor medewerkers. Ook is gekeken naar kansen voor de toekomst in relatie tot de geplande nieuwbouw van het ziekenhuis.

De bereikbaarheid van het ziekenhuis is onderzocht. Daarbij is vooral gekeken naar het openbaar vervoer en de route vanaf RandstadRailhalte De Leyens. Op basis hiervan zijn verbeteringen gedaan in de openbare ruimte, zoals betere oversteekplaatsen, onderhoud van groen en duidelijke borden. Ook zijn vervolgstappen gezet richting regionale vervoerspartners.

Daarnaast is het overleg over de voorgenomen nieuwbouw van het ziekenhuis verdergegaan. Het college heeft advies gegeven over procedures rond vergunningen, omgevingsplanvorming en netcongestie. Het blijft belangrijk om samen te werken aan een toekomstbestendig ziekenhuis voor de stad.

% Mensen dat een goede gezondheid ervaart

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - % Mensen dat een goede gezondheid ervaart

In de omnibus enquête wordt gevraagd aan te geven wat de deelnemers aan de enquête vinden van hun gezondheid. Het cijfer geeft aan hoeveel deelnemers aangeven een zeer goede of een goede gezondheid ervaren.
Bron: Stadspeiling 

Type
2024
2025
Begroting
73%
73%
Realisatie
75%
73%

Doel gehaald: Ja.
Toelichting: Het doel is gerealiseerd. Hoewel het aandeel inwoners dat een goede gezondheid ervaart licht is afgenomen ten opzicht van 2024, blijft het boven het niveau van 2023 en blijft de ontwikkeling in lijn met de begrote doelstelling.

Totalen per doelstelling

Terug naar navigatie - Programma 2 Samen leven en ondersteunen - Totalen per doelstelling Bedragen x €1.000

Financiën op hoofdlijnen
Doelstelling 2.1
Het grootste deel van het budget is besteed aan specialistische jeugdhulp (€ 71,9 mln.). Daarnaast zijn er uitgaven gedaan voor preventieve ondersteuning op het gebied van opvoeden en opgroeien (€ 9,4 mln.). Het gaat dan onder meer om subsidies voor de jeugdgezondheidszorg en het jongerenwerk. Ook de uitgaven voor kinderopvang op sociaal-medische indicatie (€ 0,8 mln.) en de personele kosten Jeugd (€ 7,2 mln.) vallen onder deze doelstelling. De gemeente draagt daarnaast bij aan kosten die gemaakt worden in het kader van regionale samenwerking (€ 2,2 mln.). Het gaat dan om deelnemersbijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden en GGD en Veilig Thuis Haaglanden, maar ook om bijdragen voor regionale projecten of initiatieven op het gebied van de jeugdhulp. Ook zijn er kosten gemaakt voor uitvoering van projecten voor het Programma Toekomstbestendige Jeugdhulp en de maatregelen van de Crisisorganisatie Sociaal Domein (€ 1,3 mln.).

Doelstelling 2.2
Het budget is grotendeels ingezet ten behoeve van de gebiedsgerichte ondersteuning door inZet (€ 16,3 mln.), de individuele maatwerkvoorzieningen Wmo zoals  huishoudelijke hulp, hulpmiddelen en vervoers- en woonvoorzieningen ( € 19 mln.). Begeleiding, dagbesteding en kortdurend verblijf is regionaal ingekocht met vier gemeenten onder de naam Toekomst Sociaal Domein (TSD) ( € 3,2 mln.). Daarnaast is een deel van het budget bestemd voor Algemene voorzieningen die worden gesubsidieerd door de gemeente ( € 9 mln.) en het wijkgericht werken (€ 2,2 mln.) Tot slot is het budget besteed aan de personeelskosten van de uitvoeringsorganisatie Wmo ( € 7,4 mln.)

Doelstelling 2.3
Het budget is besteed aan preventief gezondheidsbeleid (Gezond en Actief Leven Akkoord en Integraal Zorg Akkoord) € 7.7 mln. en aan de gemeentelijke bijdrage aan de GGD Haaglanden (€ 1.8 mln.)

Voor een verklaring van verschillen tussen begroting en rekening wordt verwezen naar hoofdstuk Jaarrekening/Toelichting op het overzicht van baten en lasten.