Programma 1. Onderwijs, economie en arbeidsparticipatie

Beleidsmatige afwijkingen

Geen

Financiële afwijkingen

Nr. Doelstelling Onderwerp Afwijking 2e TB2'22 Voordeel/ Nadeel Meerjarig/ Eenmalig
Financiële afwijkingen bestaand beleid
1 1.1

Innolabs

150.000 Voordeel Eenmalig
2 1.1

Herstel constructiefouten binnenklimaatsysteem 3 schoolgebouwen

900.000 Voordeel Eenmalig
3 1.2 

Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt

100.000 Voordeel Eenmalig
4 1.2

Subsidie Arbeidstoeleiding Pro-vso

 - subsidie Europees Sociaal Fonds (ESF)

-113.000

113.000

Nadeel

Voordeel

Eenmalig

Eenmalig

5 1.3

Economische ontwikkeling en relatiebeheer

150.000 Voordeel Eenmalig
6 1.3

Strategie werklocaties

- verrekening met reserve 

100.000

-100.000

Voordeel

Nadeel

Eenmalig
7 1.5

Arbeidsmarktregio;
- Regiogelden

- Perspectief op werk
   - lagere uitvoeringskosten
   - verrekening met brede bestemmingsreserve

- Steun- en herstelpakket


300.000

275.000
381.000


700.000 


Voordeel

Voordeel
Voordeel


Voordeel


Eenmalig

Eenmalig
Eenmalig


Eenmalig

8 1.5

Regionaal Mobiliteitsteam Zuid-Holland Centraal

- rijksbijdrage

-372.000

372.000

Nadeel

Voordeel

Eenmalig

Eenmalig

9 1.5

Re-integratie en arbeidsinpassing Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal

- subsidie Europees Sociaal Fonds (ESF)

-160.000

160.000

 

Nadeel

Voordeel

 

Eenmalig

Eenmalig

10

1.5

Dividenduitkering De Binnenbaan

+PM

Voordeel

Eenmalig

11

1.5 + 1.6

1.5

Sociaal Innovatiefonds

- verrekening met reserve

925.000 

-925.000

Voordeel

Nadeel

Eenmalig

Eenmalig

12  1.6  Aanpak energiearmoede

- rijksbijdrage, zie OAD

-3.800.000

Nadeel

Eenmalig

13 1.6 Wet Inburgering 2021

600.000

-600.000

Voordeel

Nadeel

Eenmalig

Eenmalig

14 1.6

Toeslagenaffaire kwijtschelding, verstrekkingen en uitvoeringskosten
- rijksbijdrage

-1.835.000

1.835.000

Nadeel

Voordeel

Eenmalig

Eenmalig

15 1.6

Kwijtschelding bijstand debiteuren

- Kwijtschelding

- Herziening omvang voorziening dubieuze bijstand debiteuren
   - i.r.t. kwijtscheldingen Toeslagenaffaire
   - i.r.t. overige kwijtscheldingen

 

-568.000


133.000
507.000 

 

Nadeel


Voordeel
Voordeel 

 

Eenmalig


Eenmalig
Eenmalig 

16 1.6

Bijstandslasten

BUIG (Rijksvergoeding bijstand)

-319.000

-406.000

Nadeel

Nadeel

Eenmalig

Eenmalig

Saldo -1.497.000 Nadeel  
Afwijkingen als gevolg van COVID-19
17 1.6 Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) -125.000 Nadeel Eenmalig
18 1.6 Zoetermeerpas 295.000 Voordeel Eenmalig
Saldo 170.000 Voordeel  
Saldo programma 1 1.327.000 Nadeel  

Toelichting per onderwerp

1. Innolabs
Het budget ‘Innolabs in de wijken’ is bedoeld voor hbo-onderwijs en -onderzoek naar maatschappelijke vraagstukken in verschillende labs. De reden voor de onderschrijding op het budget is dat de vacature van de verantwoordelijke beleidsadviseur hoger onderwijs lang vacant is geweest. Hierdoor zijn minder projecten gestart en dus is ook minder projectbudget uitgegeven dan begroot. De verwachte onderschrijding bedraagt € 150.000 en het budget bedraagt € 242.000. Bij het bestemmen van het rekeningsresultaat wordt, als dat mogelijk is, een voorstel tot budgetoverheveling gedaan.

2. Herstel binnenklimaatinstallaties 3 schoolgebouwen
Voor het herstel van de binnenklimaatinstallaties is in 2022 een eenmalig budget beschikbaar gesteld van € 1,2 mln. In 2022 zijn de werkzaamheden opgestart. De afronding en financiële afwikkeling vindt echter volgend jaar plaats. De verwachte onderschrijding bedraagt € 900.000. Bij het bestemmen van het rekeningsresultaat wordt, als dat mogelijk is, een voorstel tot budgetoverheveling gedaan. 

3. Aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt
Het budget ‘Versterkte Inzet Ontwikkeling Onderwijs-Arbeidsmarkt’ is bedoeld voor het faciliteren van hybride mbo-onderwijs in de praktijk. De gemeente heeft hiervoor een project met een aanjaagfunctie. De reden voor de onderschrijding op het budget is dat de verantwoordelijke projectmanager tot en met juli 2022 ingezet is als projectmanager opvang Oekraïense ontheemden en de projectmedewerker is uitgevallen wegens ziekte. De verwachte onderschrijding bedraagt € 100.000 en het budget bedraagt € 182.000. Bij het bestemmen van het rekeningsresultaat wordt, als dat mogelijk is, een voorstel tot budgetoverheveling gedaan. 

4. Subsidie Arbeidstoeleiding Pro-vso
De subsidie is bedoeld om arbeidstoeleiding en een duurzame werkplek voor vso-leerlingen te ondersteunen. Voor dit project ontvangt de gemeente een ESF-subsidie. Deze subsidie wordt nu in de begroting opgenomen.

5. Economische ontwikkeling en relatiebeheer
In de begroting is een budget van ca. € 0,8 mln. opgenomen voor de kosten voor de (beleids)medewerkers die zich bezig zijn met economische ontwikkeling en relatiebeheer. In 2022 zijn door vertrek van medewerkers vacatures ontstaan die vanwege de krapte op de arbeidsmarkt niet direct konden worden ingevuld. Afhankelijk van de snelheid waarop deze vacatures in de tweede helft van het jaar 2022 vervuld worden zal een voordeel van € 100.000 tot € 200.000 ontstaan.

6. Strategie werklocaties
In de programmabegroting is € 185.000 inclusief herfasering beschikbaar gesteld voor de uitwerking van de strategie werklocaties. Het budget voor de uitwerking van de strategie werklocaties wordt gebruikt voor het opstellen van gebiedsvisies a) de noordelijke bedrijventerreinen en b) de kantorenzone langs de A12 met aandacht voor het beter benutten ervan. In 2022 stond als uitwerking van deze strategie het opstellen van een gebiedsvisie gemengd zakendistrict A12 zone gepland. Deze opgave wordt in samenhang bekeken met het programma De Entree. In het verlengde hiervan is eerst nut en draagvlak verkend om de deelgebieden met elkaar te verbinden en in gezamenlijkheid te bekijken en te analyseren. De op te stellen gebiedsvisie wordt in de tweede helft van 2022 ingebracht ter prioritering voor een project in 2023. De verwachte onderschrijding voor 2022 bedraagt € 100.000. Hier staat een even hoog nadeel wegens onttrekking Reserve Investeringsfonds tegenover. 

7. Arbeidsmarktregio
De gemeente Zoetermeer ontvangt en beheert als centrumgemeente van de arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal de middelen voor de regio. De besteding van deze middelen wordt bepaald in overleg met de regionale partners en vastgelegd in het jaarlijks op te stellen Uitvoeringsplan ZHC. De kosten van de afgesproken activiteiten vallen op 3 posten lager uit dan ingeschat:
-    Regiogelden (€ 300.000 voordeel): deze middelen ontvangt de regio met als doel om de regionale samenwerking te verstevigen. Vooraf was rekening gehouden met het inzetten van extra personeel om in te zetten op regionale projecten. Het werven van medewerkers duurt langer dan gedacht waardoor minder personeelsinzet is in 2022 dan vooraf ingeschat.
-    Perspectief op werk (€ 275.000 voordeel): in 2019 en 2020 is er incidenteel twee keer € 1 miljoen uitgekeerd aan de arbeidsmarktregio’s voor het programma Perspectief op werk, welke deels in 2021 en 2022 zijn besteed. Naar verwachting blijft dit jaar € 275.000 van dit programma over. Deze middelen worden meegenomen naar het uitvoeringsplan 2023 dat in het teken zal staan van het bestrijden van de krapte op de arbeidsmarkt. Daarnaast is er bij de jaarrekening 2021 per saldo minder uit de brede bestemmingsreserve onttrokken dan eind 2021 werd verwacht (namelijk € 681.000 waar rekening gehouden was met € 1,0 mln.), waardoor er extra middelen voor initiatieven in de regio resteren ten opzichte van wat in de begroting was opgenomen.  Dit leidt tot een incidenteel voordeel van € 381.000.
-    Steun- en herstelpakket (€ 700.000 voordeel): voor de aanpak jeugdwerkloosheid heeft het Rijk middelen beschikbaar gesteld vanuit het steun- en herstelpakket omdat de verwachting was dat de jeugdwerkloosheid sterk zou stijgen. De arbeidsmarkt is echter in korte tijd snel veranderd, waardoor er minder jongeren werkloos zijn geraakt dan verwacht en deze middelen nog niet zijn ingezet. Er wordt nu gewerkt aan een herziene aanpak voor de regio gericht op kwetsbare jongeren en hoe zij kunnen profiteren van de huidige krappe arbeidsmarkt.

8. Regionaal mobiliteitsteam
Het Regionaal Mobiliteitsteam Zuid-Holland Centraal (RMT ZHC) helpt werkzoekenden, werknemers en ondernemers met onder andere kosteloze (om)scholing en begeleiding. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft hiervoor geld beschikbaar gesteld, namelijk € 372.000. Hier tegenover staan ook kosten voor hetzelfde bedrag.

9. Re-integratie en arbeidsinpassing Arbeidsmarktregio Zuid-Holland Centraal
Dit project zet in op het bevorderen van actieve inclusie van kwetsbaren met een afstand tot de arbeidsmarkt. De gemeente Zoetermeer is door de minister van SZW aangewezen als centrumgemeente en daarmee ESF-subsidie aanvrager. De uitvoering van de activiteiten wordt gedaan door werkbedrijf De Binnenbaan. Ten behoeve van dit project verwacht het werkbedrijf dit jaar € 160.000 aan kosten, welke kosten zullen worden gedekt uit de ESF-subsidie die via de gemeente worden verrekend.

10. Dividend De Binnenbaan
Werkbedrijf De Binnenbaan heeft in 2021 een positief resultaat van € 1.800.000 gedraaid. Conform statuten kan dit afhankelijk van de winstbestemming leiden tot een dividenduitkering. Over de besluitvorming daaromtrent en de processtappen betreffende de totstandkoming van het dividendvoorstel wordt u in oktober nader geïnformeerd middels het Raadsvoorstel "Jaarstukken 2021 en ontwerpbegroting 2023" zaak id 2022-074463.

11. Sociaal Innovatiefonds
Op 28 juni 2021 heeft de raad het Raadsvoorstel “Afwegingskader Investeringsfonds op basis van Eneco-middelen” vastgesteld. Onderdeel van dit besluit is het instellen van een sociaal innovatiefonds. De projecten Basisbanen, Vindplaats verbogen schulden en Onder de pannen zijn drie van de projecten uit het sociaal innovatiefonds. Er is onlangs een programmamanager aangenomen die een overkoepelend plan zal schrijven voor de uitvoering van deze projecten. Hierna zal de uitvoering van de projecten kunnen starten. De uitgaven verschuiven hierdoor naar volgend jaar en er ontstaat dit jaar een verwacht voordeel van € 925.000. 
Omdat het sociaal innovatiefonds gedekt wordt uit de brede bestemmingsreserve ontstaat er ook een nadeel van € 925.000 aan de inkomstenkant.

12.  Aanpak energiearmoede 
Als gevolg van de sterk stijgende energieprijzen is er aanleiding om de huishoudens met lagere inkomens te ondersteunen in hun koopkracht. Het kabinet heeft daarvoor middelen vrijgemaakt om met inzet van de gemeenten, de huishoudens met een inkomen van maximaal 120% van de bijstandsnorm, een extra compensatie te verstrekken van € 500. De inschatting is, dat ongeveer 6.500 huishoudens voor de tegemoetkoming in aanmerking komen. Het college heeft de uitvoeringsregeling voor het kunnen verstrekken van deze vergoeding inmiddels vastgesteld.  
Indien de gehele doelgroep van 6.800 kan worden bereikt respectievelijk een aanvraag doet op de vergoeding, dan zijn de extra kosten €3.3 mln. De extra uitvoeringskosten worden vooralsnog ingeschat op € 0,5 mln. Na afloop van de regeling blijkt hoe groot het daadwerkelijk beroep op de vergoeding is en of de rijksvergoeding toereikend is. Een eventueel onvoldoende compensatie van het rijk wordt als nadeel ten laste van de exploitatie verantwoord.   

13. Wet Inburgering 2021
In 2021 is de nieuwe wet in werking getreden. Door de moeizame registratie van vergunninghouders onder de nieuwe wet mede veroorzaakt door o.a. kinderziektes met de koppeling voor registratie van gegevens met DUO. Ook door de vluchtelingenstroom vanuit de Oekraïne, blijft de instroom van vergunninghouders onder de wet inburgering 2021 achter. Hierdoor zullen de lasten €600.000 lager uitvallen ten opzichte van de eerdere lasten gemeld in TB1. 

14. Toeslagenaffaire
Het Rijk heeft de gemeente gevraagd te ondersteunen bij zijn maatregelen in het kader van de kinderopvangtoeslag. Dit beroep betreft enerzijds zaken in de uitvoering en anderzijds het kwijtschelden van gemeentelijke vorderingen op de betreffende groep ouders. 
Onze eerste inschatting van de hiermee samenhangende kosten bestaat uit:
•    € 621.000 uitvoeringskosten
•    € 443.000 kwijtschelding
•    € 771.000 individuele verstrekkingen (met name medisch en inrichting)
De verwachte vergoeding van het Rijk met betrekking voor het jaar 2022 bedraagt € 1,835 mln.

15. Kwijtschelding bijstand debiteuren en voorziening dubieuze bijstand debiteuren
Er is € 568.000 meer aan gemeentelijke vorderingen kwijtgescholden dan begroot, wat is veroorzaakt door het inlopen van achterstanden in de werkvoorraad. Met de kwijtschelding van vorderingen vermindert tegelijkertijd het bedrag waarvoor in de voorziening dubieuze debiteuren een bedrag wordt aangehouden. Een bedrag van € 133.000 kan uit de voorziening vrijvallen als gevolg van de kwijtscheldingen aan gedupeerden van de toeslagenaffaire en € 507.000 als gevolg van de overige kwijtscheldingen.

16. Bijstandslasten/BUIG
De ontwikkeling van de bijstandsaantallen is marginaal (0,2%) positiever dan de inschatting (volumedaling van ca 3,5%) gemaakt bij de Perspectiefnota/Tussenbericht 1, wat een voordeel oplevert van ca. € 91.000. Na het opmaken van van het eerste tussenbericht werd bekend dat de Binnenbaan in 2021 ca € 80.000 meer aan Loonkostensubsidie heeft betaald dan verwerkt in de Zoetermeerse jaarrekening en werd bekend wat de RBZ Rotterdam -die voor Zoetermeer de uitvoering van de Bbz doet- aan Bbz light (verstrekking levensonderhoud) verstrekt had, dit was ca € 330.000 meer dan verwacht en verwerkt. 
De Rijksvergoeding voor de bijstandslasten komt naar verwachting € 406.000 lager uit dan verwerkt in Tussenbericht 1. Bij het opmaken van Tb1/Perspectiefnota zijn de landelijke cijfers van het CBS nooit volledig bekend, dus er wordt altijd een inschatting gemaakt van de landelijke ontwikkeling. Inschatting was dat het Rijk de aantallen met ca 15.000 neerwaarts zou bijstellen ten opzichte van haar eerste raming. Bij de nader voorlopige beschikking -medio mei- werd duidelijk dat het om een neerwaartse bijstelling van 18.400 uitkeringen ging. In september komt het Rijk met haar definitieve beschikking waarbij normaliter alleen de ontwikkelingen loon- en prijsontwikkeling nog worden verwerkt. Echter vanaf dit jaar zal ook de definitieve stand (SISA) van de Loonkostensubsidie van T-1 worden verwerkt. Deze beide elementen kunnen het saldo nog beïnvloeden, vandaar dat ook de bijstandsbaten nog een verwachting betreft.   

17. Bbz
De regiekosten voor Bbz vallen dit jaar € 125.000 hoger uit dan begroot. Dit heeft te maken met de tijdelijke Bbz-light regeling die in 4e kwartaal 2021 (als opvolging van de Tozo) is geïntroduceerd en welke verlengd werd tot en met het eerste kwartaal van 2022. Deze afwijking heeft relatie met Bbz bij punt 16. Punt 16 behelst de uitkeringen, dit punt 17 de uitvoeringskosten voor het verwerken van de aanvragen van die uitkeringen. 

18. Zoetermeerpas 
Met de Zoetermeerpas kunnen mensen met een laag inkomen korting krijgen op verschillende activiteiten zoals sport, cultuur en dagjes uit. Door Covid-19 hebben de deelnemers minder gebruik kunnen maken van de aangeboden activiteiten. Het ontstane voordeel is € 295.000. Het begrote saldo voor de cheques van de Zoetermeerpas is € 921.000.

Afwijking geïnvesteerde activa/voorzieningen

Bedragen x € 1.000

Onderwerp Bedrag Toelichting onderwerp
Moerbeigaarde 58-60 -300 Prijsstijgingen en hogere kosten voor toezicht en administratie als gevolg van de langere doorlooptijd van het project kunnen niet binnen het beschikbare budget worden opgevangen. Het project wordt dit jaar afgerond met een budgetoverschrijding.