Programma 7. Inrichting van de stad

1.Herinrichting woonlocatie Bleiswijkseweg (nadeel € 92.000)
De herinrichting van de buitenruimte van woonwagenlocaties is eerder door gebrek aan overeenstemming tussen partijen stilgelegd. In 2025 is in overleg met partijen de inrichting aangepast en is er een nieuwe opdracht op de markt gezet en verstrekt. De herinrichting is in maart 2026 gestart. Het benodigde budget bedraagt op basis van de aanpassing € 250.000. In de begroting is rekening gehouden met € 158.000, waardoor er een overschrijding ontstaat van € 92.000.

2. Wonen (voordeel € 250.000)
Het aantal bestaande en nieuwe taken binnen het taakveld Wonen is groot. Om de woningbouwagenda verder op gang te helpen en de regie weer bij de gemeenten te leggen, heeft het rijk voor een aantal nieuwe taken ook (incidenteel) extra middelen verstrekt. Zoals bijvoorbeeld voor de Wet versterking regie volkshuisvesting en de Wet goed verhuurderschap. Daarnaast is vanuit voorgaande jaren extra formatieruimte toegekend. Vanwege een moeilijke arbeidsmarkt waardoor vacatures laat opgevuld kunnen worden en vertrek van medewerkers lukt het niet om alles meteen op te pakken. Het capaciteitsknelpunt maakt het, samen met de complexiteit van de invoering van de wetten en de overige taken, noodzakelijk de activiteiten over meerdere jaren te spreiden. Voor 2026 geeft dit een voordeel van ca. € 250.000. Bij de jaarrekening 2026 zullen deze middelen worden betrokken bij het bestemmen van het rekeningresultaat. 

3. Grondexploitatie Edisonpark (budgettair neutraal)
De gemeente is één van de eigenaren van de gronden gelegen tussen de Australiëweg, Oostweg, Van der Hagenstraat en de Zegwaartseweg en heeft het initiatief genomen om in dit gebied woningbouw mogelijk te maken. De aanbesteding heeft plaatsgevonden en werkzaamheden voor het bouwrijp maken zijn gestart. Door om technische redenen opgelopen vertraging verschuift een gedeelte van het bouwrijp maken naar 2027. Dit levert voor 2026 een voordeel op van € 890.000 (lagere lasten). Er is een relatie tussen de lasten en baten van een grondexploitatie op de balans. Het resultaat van een grondexploitatie wordt per saldo via een mutatie in de voorraad neutraal verwerkt, zodat de ontstane afwijkingen in de regel geen invloed hebben op het rekeningresultaat van de gemeente.

4. Grondexploitatie Oosterhage (budgettair neutraal)
Er is minder woonrijp gemaakt bij de verkochte percelen door vertraging in de bouw van de bedrijfspanden. Een gedeelte van deze werkzaamheden verschuift naar 2027. Dit levert voor 2026 een voordeel op van € 500.000 (lagere lasten). Er is een relatie tussen de lasten en baten van een grondexploitatie op de balans. Het resultaat van een grondexploitatie wordt per saldo via een mutatie in de voorraad neutraal verwerkt, zodat de ontstane afwijkingen in de regel geen invloed hebben op het rekeningresultaat van de gemeente.

5. Grondexploitatie Voorweg Noord (budgettair neutraal)
Wegens de gemeenteraadsverkiezing is besloten om de projectopdracht door te schuiven naar na het zomerreces. Door deze verschuiving zijn plankosten verschoven en komen minder hoog uit dan vooraf geraamd (voordeel € 164.000). Daarnaast was de verwachting dat het project in 2026 een overeenkomst zou sluiten met een partij die de gemeente begeleidt bij verkoop volgens Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO), ook dit wordt verschoven naar 2027. Er is een relatie tussen de lasten en baten van een grondexploitatie op de balans. Het resultaat van een grondexploitatie wordt per saldo via een mutatie in de voorraad neutraal verwerkt, zodat de ontstane afwijkingen in de regel geen invloed hebben op het rekeningresultaat van de gemeente.

6. Grondexploitatie Markt 10 (budgettair neutraal)
Het aanbestedingstraject van de uitvoering is naar voren gehaald en uitbesteed. Daardoor zijn er 2026 kosten gemaakt die in 2027 begroot waren. De verschuiving geeft een nadeel van € 264.000. Er is een relatie tussen de lasten en baten van een grondexploitatie op de balans. Het resultaat van een grondexploitatie wordt per saldo via een mutatie in de voorraad neutraal verwerkt, zodat de ontstane afwijkingen in de regel geen invloed hebben op het rekeningresultaat van de gemeente.

7. Grondexploitatie Dwarstocht (Budgettair neutraal)
Er is een onvoorziene overschrijding geweest toen er werd geconstateerd dat er een stuk hemelwater riool miste. Deze is alsnog aangelegd. Daarnaast zijn er meerkosten bij het woonrijpmaken van de appartementen omdat de inrichting van het openbaar gebied rondom de appartementen aangepast is n.a.v. de definitieve footprint van het gebouw (nadeel € 316.000). Door de hogere kosten kan er minder winst op het project worden genomen. Er is een relatie tussen de lasten en baten van een grondexploitatie op de balans. Het resultaat van een grondexploitatie wordt per saldo via een mutatie in de voorraad neutraal verwerkt, zodat de ontstane afwijkingen in de regel geen invloed hebben op het rekeningresultaat van de gemeente.

8. Faciliterend project Eleanor Rooseveltlaan (budgettair neutraal)
De locatie aan de Eleanor Rooseveltlaan 3-29 is één van de 14 vastgestelde locaties uit de Versnellingsagenda Woningbouw. De locatie is grotendeels in eigendom van een initiatiefnemer, die hier 354 woningen wil realiseren. De gemeente heeft hierbij een faciliterende rol. Met de raadsmemo 2026-092666 is de raad op 14 juli 2026 geïnformeerd dat er een financiële afwijking is ontstaan van € 540.000 voor de gehele projectperiode (t/m 2029). Het verwachte resultaat van + € 70.000 is bijgesteld naar -/- € 470.000. Door optimalisatie van het bouwplan wordt er minder gemeentelijk grond afgenomen, hierdoor vallen de grondopbrengsten € 300.000 lager uit. De langere doorlooptijd van het project (o.a. veroorzaakt door de beroepsprocedure bij de Raad van State) en de niet te verhalen ambtelijke kosten van de beoordeling van de gewijzigde planuitwerking leiden tot een nadeel van € 240.000. Het nadeel in 2026 van € 405.000 wordt gedekt via onttrekking uit de reserves Versterking Financiële Positie Grondbedrijffunctie (50%) en de reserve Fonds Zoetermeer 2040 (50%). Voor het nadeel van € 65.000 voor de projectduur na 2026 wordt een voorziening getroffen.

9. Faciliterend project Oostergo (budgettair neutraal)
In de loop van 2026 is gebleken dat er aanpassingen gedaan moesten worden aan de riolering in en rond het plangebied van het project. Dit heeft geleid tot extra plankosten binnen het project (nadeel € 10.000). Ook komt een deel van de kosten voor de aanpassingen in de riolering ten laste van het project (nadeel € 830.000), wat leidt tot hogere totaalkosten. Een groot deel van de gestegen kosten wordt verhaald op de initiatiefnemer en er zijn diverse subsidies aangevraagd ter dekking van het tekort (voordeel € 590.000). Dekking van het resterend nadeel van € 240.000 vindt plaats via onttrekking uit de reserves Versterking Financiële Positie Grondbedrijffunctie (50%) en de reserve Fonds Zoetermeer 2040 (50%).

10. Faciliterend project Eerste stationsstraat 185 (budgettair neutraal)
Doordat het oorspronkelijke schetsontwerp afweek van de Planuitvoeringskader (PUK), is vertraging ontstaan binnen het project. Hierdoor zijn er minder plankosten gemaakt (voordeel € 120.000), deze werkzaamheden verschuiven naar 2027 en verder. De dekking van deze kosten uit de verkoop van een perceel grond en de financiële bijdrage van de initiatiefnemer schuift evenredig mee naar 2027 en verder (nadeel € 120.000).

11. Faciliterend project Teldersrode (budgettair neutraal)
Er is dit jaar gewerkt aan een planuitwerkingskader en de uitwerking van een anterieure overeenkomst. Voor de plankosten is dit jaar geen budget (nadeel € 112.000). Deze plankosten kunnen verhaald worden en krijgen daarom een plek in de anterieure overeenkomst (voordeel € 112.000). De verwachting is dat deze overeenkomst pas volgend jaar afgesloten kan worden.

12. Volkshuisvestingsprogramma (budgettair neutraal)
In de programmabegroting is € 300.000 opgenomen. Door gebrek aan capaciteit is een vertraging opgetreden in de uitvoering waardoor niet het gehele budget is besteed. Hierdoor ontstaat voor 2026 een voordeel van € 125.000. Het benodigde budget blijft wel nodig om het hele uitvoeringsprogramma uit te kunnen voeren zodat de gestelde doelen van het Volkshuisvestingsprogramma kunnen worden gerealiseerd. Tegenover het voordeel staat een lagere onttrekking uit de reserve Fonds Zoetermeer 2040 voor hetzelfde bedrag.

13. Gebiedsvisie van Doornenplantsoen (budgettair neutraal)
Eind 2025 is gestart met het proces voor een gebiedsvisie van Doornenplantsoen (motie 2306-71). In de afdoening van de motie is aangegeven dat het voornemen is om een gebiedsvisie voor het van Doornenplantsoen op te starten als de uitwerking van de Omgevingsvisie Zoetermeer 2040 in een Ruimtelijke Strategie (RSZ) gereed is. Dit is inmiddels het geval. Op basis van de stedenbouwkundige structuur is bij de afdoening van de motie het voornemen uitgesproken om het van Doornenplantsoen op te nemen in een iets bredere gebiedsvisie voor de noordelijke randzone van Palenstein. In het plan van aanpak voor de gebiedsvisie wordt aangeven dat er ruim en intensief zal worden geparticipeerd met omwonenden en stakeholders. Alle ideeën en (burger)initiatieven zullen een plek krijgen in het (interactieve) participatieproces. Gelet op de complexiteit en de wens om te komen tot een hoog stedelijk gebied, de diverse belangen (vastgoedeigenaren, inwoners), de verkeersproblematiek (aanvoerwegen en een randstad halte) en benodigde integraliteit van het proces, is de gebiedsvisie te kwalificeren als complex. Om deze reden is het wenselijk om in de initiatieffase de projectopzet verder uit te werken. De uitwerking wordt afgerond met een projectopdracht. Zodat uiteindelijk het opstellen van het omgevingsprogramma als ‘project’ kan worden aangemerkt. Naar verwachting zal dit in het 3e kwartaal van 2026 plaatsvinden. Dit houdt in dat het beschikbare budget voor de projectopzet van € 206.000 voor € 66.000 doorschuift naar 2027. Door dit voordeel wordt er ook € 66.000 minder onttrokken uit de reserve Fonds Zoetermeer 2040. Vanwege de complexiteit zal het resterende budget ontoereikend zijn voor de verdere uitvoering. Hiervoor zal een voorstel worden uitgewerkt.

14. Wijkverkenning Buytenwegh (budgettair neutraal) 
In 2026 is hoofdzakelijk gewerkt aan de verdere uitwerking en voorbereiding van de Gebiedsaanpak Buytenwegh 2040 en de Integrale Uitvoeringsagenda Buytenwegh 2026–2028. De geselecteerde actiepunten worden dit jaar inhoudelijk uitgewerkt en voorzien van een planning, taakverdeling, financiële onderbouwing en waar nodig voorbereid op uitvoering. De daadwerkelijke uitvoering en daarmee het grootste deel van de uitgaven vindt vanaf 2027 plaats. Hierdoor blijven dit jaar de uitgaven beperkt tot voornamelijk personele uitgaven en verwachten we een voordeel van € 180.000. Hier staat een lagere onttrekking aan de reserve Fonds Zoetermeer 2040 tegenover.

15. Programma Binnenstad Engelandlaan 270 (voordeel € 130.000)
Voor het woonrijpmaken van de Engelandlaan 270 is een budget opgenomen van ca. € 130.000. De dekking van deze kosten kan plaatsvinden binnen het faciliterend project en een daarbij behorende subsidie. Dit levert voor de exploitatie een voordeel op van € 130.000.

16. Programma wijkontwikkeling Meerzicht (voordeel € 500.000)
Voor het ontwikkelperspectief Meer voor Meerzicht is een budget voor 2026 beschikbaar gesteld van € 8,3 mln. Het ontwikkelperspectief beslaat de periode tot 2035. De uitvoering tot een bedrag van € 3,618 mln. geraamd voor 2026 is om verschillende redenen vertraagd en schuift door naar 2027/28. De belangrijkste redenen zijn dat de voorbereidingstijd voor het onderdeel kwaliteitsimpuls in verband met beperkte capaciteit is verlengd en dat de uitwerking van het sociale programma (en de bewonersondersteuning in overleg met partners en het rijk) wordt herijkt. Tegenover de lagere kosten staan lagere inkomsten vanuit de reserve Fonds Zoetermeer 2040 (€ 2,474 mln.), derden en het rijk (€ 0,644 mln.). Een deel van de dekking van de kwaliteitsimpuls vanuit de reserve Fonds Zoetermeer 2040 (€ 0,5 mln.) staat in programma 3. Hierdoor ontstaat er in programma 7 een administratief voordeel van € 0,5 mln. Hier staat een even hoog nadeel in programma 3 tegenover.

17. Onderzoek Centrum-West en omgeving (budgettair neutraal)
In de perspectiefnota 2027 is een budget van € 250.000 beschikbaar gesteld voor de uitwerking van een ontwikkelperspectief voor Centrum-West en omgeving. De uitwerking van het ontwikkelperspectief bleek complexer dan gedacht. Om deze reden wordt het gebied rondom Centrum West integraal en multidisciplinair benaderd en wordt eerst gestart met een scenariostudie. De scenariostudie vormt een noodzakelijke tussenstap om de inhoudelijke opgave aan te scherpen en tot een gedragen en uitvoerbaar ontwikkelperspectief te komen. Het eindproduct is daarmee een bestuurlijke keuze voor een voorkeursscenario, inclusief een voorstel voor governance, opdrachtgeverschap en organisatorische inbedding en om tot afwegingen te komen binnen de complexiteit van dit gebied. De planning is dat in het 4^e kwartaal 2026 wordt gestart met de scenariostudie en dat deze in het 2^e kwartaal 2027 wordt opgeleverd.

18. Compensatie water en groen faciliterende projecten (budgettair neutraal)
Bij sommige faciliterende projecten verkoopt de gemeente een perceel openbaar gebied aan de projectontwikkelaar. Wanneer dit perceel (gedeeltelijk) bebouwd gaat worden, moet de projectontwikkelaar een compensatie betalen voor het verloren gaan van natuur, groen- en watervoorzieningen. De in 2026 ontvangen compensatie van € 30.000 wordt gestort in de Brede bestemmingsreserve. De boekingen met betrekking tot de Brede bestemmingsreserve waren niet begroot.

19. Onderhoud gemeentelijke panden (nadeel € 85.000)
Vijf panden die in de afgelopen 10 jaar zijn aangekocht voor mogelijke toekomstige gebiedsontwikkelingen hebben achterstallig onderhoud. Dit jaar wordt bij één pand groot onderhoud worden uitgevoerd (nadeel € 85.000).
 
20. Regiodeal (budgettair neutraal)
Voor de voorbereiding van de Regiodeal en het eigen aandeel in de uitvoeringskosten is een budget opgenomen van € 100.000. De kosten blijven in 2026 beperkt tot € 14.000. Hierdoor ontstaat een voordeel op dit budget van € 86.000. Hier staat een nadeel onttrekking reserve Zoetermeer Fonds 2040 tegenover. De subsidiabele uitvoeringskosten voor de gehele looptijd van 4 jaar bedragen ca. € 300.000. (3% van het toegekende bedrag). De verwachte besteding voor de hele looptijd bedraagt ca. € 400.000. In 2027 tot en met 2029 vindt de besteding plaats. Dit sluit aan bij de cofinancieringsverplichting die is ontstaan vanuit de toekenning van de Regiodealgelden.

21. Welstandszorg (nadeel € 100.000)
De kosten van de welstandszorg zijn door de tijdelijke inhuur wegens een openstaande vacature en door een hogere inzet van de leden van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit ca. € 100.000 hoger dan begroot.

22. Verkeer (nadeel € 170.000)
Door langdurige ziekte en moeilijk vervulbare vacatures is overgegaan op het inhuren van extra personeel. Dit omdat de verkeerskundige vraagstukken groot zijn en doorgang moeten hebben. Hierdoor hebben we te maken met dubbele lasten (vanwege ziekte) en met hogere lasten (vanwege de tijdelijke inhuur). Dit levert een nadeel op van ca. € 170.000.

23. Mobiliteit (budgettair neutraal)
Voor participatie en onderzoek op het gebied van Mobiliteit is in de begroting een budget van € 240.000 opgenomen. Het budget is onderverdeeld in een viertal onderwerpen:

1. Participatietraject thematisch Omgevingsprogramma Mobiliteit
2. Onderzoek naar alternatieve verkeerscirculatie wegenstructuur Zoetermeer inclusief voorrang fiets bij VRI's
3. Verkeerstellingen op de hoofdstructuur als basis voor monitoring
4. Evaluatie Parkeerbeleid en onderzoek en advies mobiliteitsnorm

De eerste drie onderwerpen worden vanwege hun complexiteit niet in 2026 afgerond, maar doorgeschoven naar 2027. Hierdoor ontstaat in 2026 een voordeel van € 120.000. Hiertegenover staat een gelijkwaardige lagere onttrekking aan de reserve Fonds Zoetermeer 2040. Hierdoor is er per saldo geen financieel effect.

24. Kosten tijdelijke huisvesting Croesinckplein van Team Handhaving (nadeel € 132.000)
Vanwege de renovatie van de locatie aan de Brusselstraat wordt Team Handhaving tijdelijk gehuisvest op het Croesinckplein. De kosten bedragen € 132.000.

25. Huurinkomsten Welkom 2 Croesinckplein (nadeel € 380.000)
De begrote huurinkomsten van het pand Welkom² worden in 2026 niet gehaald vanwege leegstand, verbouwingen en de tijdelijke huisvesting van gemeentelijke personeel. Het nadeel bedraagt € 380.000.

26. Afboeking boekwaarden Aardgasvrij Croesinckplein 24-26 Welkom 2/ Voorbereidingskrediet zonnepanelen gemeentelijke accommodaties (nadeel € 138.000)
Voor deze projecten zijn voorbereidingskosten gemaakt. De businesscase onder deze investeringsbudgetten zijn niet meer actueel. Daarmee worden deze voorbereidingskosten van € 137.538 als nadeel genomen in 2026.

Bedragen x € 1.000

Bedragen x € 1.000