Uitgaven

8,02%

€ 33.625

x € 1.000
8,02% Complete

Inkomsten

7,34%

€ -30.718

x € 1.000
7,34% Complete

Saldo

301,73%

€ 2.906

x € 1.000

Programma 7 Inrichting van de stad

Uitgaven

8,02%

€ 33.625

x € 1.000
8,02% Complete

Inkomsten

7,34%

€ -30.718

x € 1.000
7,34% Complete

Saldo

301,73%

€ 2.906

x € 1.000

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken?

Dynamische, functionele en mooie stad

Veranderingen in de maatschappij stellen steeds weer andere vragen aan de fysieke leefomgeving. Hoe blijft Zoetermeer bereikbaar? Hoe komen de juiste woningen op de juiste plek? Wat is nodig voor een gezonde, groene en veilige leefomgeving? Al deze onderwerpen komen samen in het programma 'Inrichting van de stad'.

We gaan door met de vele woningbouwprojecten om de woningbouwopgave te realiseren, waarbij we sturen op aantallen en kwaliteit. Een grote opgave met veel aandacht voor participatie. Ruimtelijke ontwikkelingen worden in samenhang en op transparante wijze met elkaar ingevuld en vormgegeven. Samen ontwikkelden we een integrale omgevingsvisie en langetermijnstrategie voor de ontwikkeling en groei van de stad. Dat is ook wat de nieuwe Omgevingswet, die op 1 juli 2022 in werking treedt, vraagt.

Een goede bereikbaarheid, duurzame mobiliteit en verkeersveiligheid krijgen voortdurend aandacht. We zijn actief in de regio en formuleren voor verschillende onderwerpen samen beleid en voeren dit uit.

Het maatschappelijk vastgoed ondersteunt en faciliteert de gemeentelijke doelen en ambities en draagt bij aan een aantrekkelijke stad. We willen voorzieningen aanbieden die de stad nu en in de toekomst nodig heeft.

De raad heeft op 14 juni 2021 de ontwerpvisie Zoetermeer 2040  vastgesteld. Ook de Strategische agenda 2040, de brug tussen visie en uitvoering, is vastgesteld. Met de vaststelling van beide stukken is een belangrijke mijlpaal bereikt en kunnen we een duidelijke richting uitzetten voor de stad. Een nieuwe koers waarin we de sociale, fysieke en economische uitdagingen en kansen in samenhang bekijken.

We werken nu toe naar een definitieve vaststelling van de omgevingsvisie Zoetermeer 2040 in het vierde kwartaal van dit jaar. Tegelijkertijd komen we dan ook met de eerste uitkomsten van de sporen in de eerste Strategische agenda.

Het toekomstbeeld voor de stad is opgebouwd uit zes hoofdlijnen  en per thema maken we belangrijke keuzes:

  • Zoetermeer is mijn thuis
  • Duurzame stad in en tussen de parken
  • Palet van wijken en buurten
  • Doorlopende ontplooiingskansen voor inwoners van Zoetermeer 
  • Stad van toegepaste innovatie
  • Zoetermeer regiostad 

Speerpunten in 2022: Wat gaan we daarvoor doen?
Binnen dit programma ligt de focus op de volgende speerpunten:

  • doorlichten en bijstellen van het huidige beleid op basis van de omgevingsvisie Zoetermeer 2040;
  • actualiseren van lopende programma’s, projecten en acties op basis van de visie ;
  • direct aan de slag gaan met programmavoorstellen voor twee pijlers:
    1. Wijken van de toekomst: Meerzicht en Buytenwegh
    2. Woningbouw als katalysator voor een sociaaleconomisch krachtige stad.

Doelstellingen

Indicatoren, trendgrafieken en financiën

Doelstelling 7.1 Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder

Waardering bewoners woonruimte

Bron: Stadspeiling
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 8 - - - -
Begroting - 8 8 8 8

Trendgrafiek Waardering bewoners woonruimte

Bron: Stadspeiling

Oplevering van 700 woningen per jaar

Bron: Woningbouwmonitor
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 329 - - - -
Begroting - 701 701 701 701

Trendgrafiek oplevering van 700 woningen per jaar

Bron: Woningbouwmonitor

Toelichting

Sinds het vaststellen van het Woningbouwprogramma in 2017 wordt in Zoetermeer hard gewerkt aan verhoging van de woningbouwproductie, met als doel te komen tot de bouw van ongeveer 700 woningen per jaar. De verwachting is dat deze doelstelling wordt gehaald vanaf het jaar 2023, met een grote piek van 1868 woningen in 2023 en daarna een meer verspreide bouwproductie van ongeveer 800 woningen per jaar. In totaal staan 5.195 woningen op de planning voor de periode 2021-2027. In 2019 en 2020 zijn in totaal samen 841 woningen gerealiseerd. Het totaal komt daarmee voor 2019-2027 uit op 6.036 woningen.

De doelstelling uit de Versnellingsagenda is om 27% goedkope huur, 25% middenhuur en 48% koop en dure huur te realiseren. Met de huidige programmering worden deze percentages dicht benaderd.

Financiën

Bedragen x €1.000
Exploitatie begroting 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 begroting 2025
Bevorderen passende woonruimte voor iedere Zoetermeerder (7.1) 797 822 821 820 820

Toelichting Financiën

Het budget wordt met name ingezet voor de uitvoerings- en beleidstaken voor wonen (inclusief de Bestuurlijke Tafel Wonen Haaglanden). Voor de beleidstaken en de exploitatie woonwagenhuisvesting is afzonderlijk budget beschikbaar. 

Doelstelling 7.2 Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio

Toelichting

Financiën

Bedragen x €1.000
Exploitatie begroting 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 begroting 2025
Bevorderen vernieuwende en gewenste functies voor stad en regio (7.2) -930 -1.286 -100 133 518

Toelichting Financiën

Onder deze doelstelling zijn per (sub)product de in gang gezette projecten zoals grondexploitaties zoals Oosterheem en Palenstein opgenomen. Deze uitgaven zijn voor de exploitatie neutraal, omdat dekking plaatsvindt vanuit grondverkopen en andere opbrengsten waaronder subsidies. Een eventueel aanwezig saldo wordt gemuteerd als onderhanden werk (bouwgronden in exploitatie). Eventuele winstafdrachten vinden plaats via mutaties in de reserves. Voor verliezen wordt een voorziening getroffen.  Daarnaast zijn er facilterend grondbeleid projecten. Ook dit is vaak neutraal omdat via overlopende posten een saldo wordt overgeheveld naar een ander jaar. Op het product grondbedrijf algemeen vindt er zonodig een vrijval plaats. Dit is het geval in 2022. In dat jaar wordt een voordelige afdracht voorzien van Reserve risico`s Ontwikkelingsbedrijf.

Op een afzonderlijk product worden de (vaste) kosten en opbrengsten verantwoord van gemeentelijke eigendommen (zoals grond). Hierop wordt jaarlijks een voordelig saldo behaald.  Door incidentele opbrengsten en kosten kunnen deze jaarlijks wisselen, eventuele afwijkingen worden gemeld via de Tussenberichten. 

Ten behoeve van de vernieuwing van de stad in onder andere de Binnenstad worden voorbereidende werkzaamheden verricht.  In de reserve investeringsfonds (Rif) zijn hiertoe middelen gereserveerd die via afzonderlijke raadsbesluiten beschikbaar kunnen worden gesteld. Voor de exploitatie zijn deze kosten vanwege de dekking vanuit de Rif neutraal. Het project Entree is inmiddels in de uitvoeringsfase. Hiertoe is in 2021 een afzonderlijk raadsbesluit met een investeringsbudget toegekend. Voor de kapitaallasten en het onderhoud zijn vanaf 2024 en verdere jaren oplopende budgetten opgenomen. In 2025 zijn uitgaven met dekking van de Rif voorzien voor onder andere de aanleg van het evenemententerrein Markt 10, centraal park en de onrendabele top voor de parkeergarage. 

Doelstelling 7.3 Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte

Waardering bewoners ruimtelijke kwaliteit

De waardering van de bewoners gemeten op basis van een vaste vragenreeks in de Stadspeiling.

Bron: Stadspeiling
Type 2020 2022 2024
Realisatie 78 % - -
Begroting - 76 % 76 %

Toelichting

De ruimtelijke kwaliteit wordt tweejaarlijks gemeten in even jaren

Financiën

Bedragen x €1.000
Exploitatie begroting 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 begroting 2025
Bevorderen kwaliteit van gebouwde omgeving en publieke ruimte (7.3) 2.359 1.865 1.865 1.714 1.714

Toelichting Financiën

Het budget wordt grotendeels ingezet voor personele inzet onder andere op het gebied van welstand, beeldkwaliteitsplannen, bestemmingsplannen, structuurvisie (omgevingsvisie) en groen. In 2022 en 2023 is tijdelijk budget van ca. € 150.000 toegevoegd voor het aandeel van dit personeel in de toetsing van omgevingsvergunningen. Hier staan ook extra inkomsten in programma 6 tegen over.  

Doelstelling 7.4 Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid

Waardering verkeersveiligheid

Gemiddeld algemeen rapportcijfer ten aanzien van de tevredenheid over de verkeersveiligheid op buurtniveau door respondenten van de Stadspeiling (18+).

Bron: Stadspeiling
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 6,8 - - - -
Begroting - 7,5 7,5 7,5 7,5

Waardering bereikbaarheid auto

Het gemiddelde algemene rapportcijfer voor de bereikbaarheid per auto van bestemmingen binnen en buiten Zoetermeer.

Bron: Stadspeiling
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 8 - - - -
Begroting - 7,7 7,7 7,7 7,7

Waardering bereikbaarheid fiets

Het gemiddelde algemene rapportcijfer van de bereikbaarheid per fiets binnen Zoetermeer.

Bron: Stadspeiling
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 8,1 - - - -
Begroting - 8,1 8,1 8,1 8,1

Waardering bereikbaarheid ov

Het gemiddelde algemene rapportcijfer voor de bereikbaarheid per openbaar vervoer van bestemmingen binnen en buiten Zoetermeer door respondenten van de Stadspeiling (18+).

Bron: Stadspeiling
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 7,4 - - - -
Begroting - 7,5 7,5 7,5 7,5

Toelichting indicatoren

In 2021 wordt geen peiling gehouden. Het betreft een tweejaarlijkse stadspeiling.

Financiën

Bedragen x €1.000
Exploitatie begroting 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 begroting 2025
Behouden goede bereikbaarheid en bevorderen verkeersveiligheid (7.4) 606 657 543 548 566

Toelichting Financiën

Het budget wordt ingezet voor de uitvoering van mobiliteitsprojecten en de inzet van verkeerskundigen. Het budget aflopend in verband met tijdelijk budget voor 1 extra functionaris voor relatiebeheer met derden waaronder de MRDH (tot en met 2022) en tijdelijk budget voor het aandeel van de verkeerskundigen bij de beoordeling van omgevingsvergunningen (tot en met 2023). Hier staan ook extra inkomsten tegenover (zie programma 6). 

Doelstelling 7.5 Overige

Waardering Vastgoed binnensport

Het percentage geïnterviewden dat van mening is dat het gebouw voldoet aan de eisen van deze geïnterviewde.

Bron: Klanttevredenheidsonderzoek
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 0 % - - - -
Begroting - 81 % 81 % 81 % 81 %

Waardering Vastgoed buitensport

Het percentage geïnterviewden dat van mening is dat het gebouw voldoet aan de eisen van deze geïnterviewde.

Bron: Klanttevredenheidsonderzoek
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 0 % - - - -
Begroting - 81 % 81 % 81 % 81 %

Waardering Vastgoed sociaal-cultureel

Het percentage geïnterviewden dat van mening is dat het gebouw voldoet aan de eisen van deze geïnterviewde.

Bron: Klanttevredenheidsonderzoek
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 0 % - - - -
Begroting - 81 % 81 % 81 % 81 %

Toelichting indicatoren

Om te beoordelen in hoeverre het vastgoed voldoet aan de tevredenheid van de gebruikers wordt iedere twee jaar een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Naar aanleiding van het onderzoek worden acties uitgezet om de tevredenheid onder de gebruikers te verhogen. Het klanttevredenheidsonderzoek binnensport, buitensport en sociaal cultureel stond gepland voor 2020 maar wordt doorgeschoven naar 2022, omdat de meeste accommodaties door COVID-19 voor een zeer beperkt deel gebruikt zijn en de verenigingen andere prioriteiten hebben.

Financiën

Bedragen x €1.000
Exploitatie begroting 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 begroting 2025
Overige (7.5) 841 848 811 810 799

Toelichting Financiën

Het budget wordt ingezet voor het groot onderhoud van ambtelijke en commerciële huisvesting. Daarnaast is het exploitatieresultaat van het vastgoed van de gemeente en het totaal van de algemene kosten stedelijke ontwikkeling onder deze doelstelling verwerkt. In 2020 is er door een voorziene vrijval van de reserve groot onderhoud commerciële panden in verband met het instellen van een voorziening groot onderhoud  commerciële panden een eenmalig voordeel behaald. 

Risico's

Secundaire achtervang aan WSW-geldleningen aan woningbouwcorporaties
De landelijke systematiek van garantstelling en borgtocht voor het domein woningbouw/woningcorporaties is gewijzigd. Nieuw is dat alle nieuwe achtervangposities en herfinancieringen van leningen generiek zijn en dat gelimiteerde achtervang niet meer zondermeer is toegestaan. Het Zoetermeerse beleid is hierop aangepast (zie gewijzigde kadernota Garantstellingen 2021, raad 20 september 2021). Dit leidt tot een stijging van het totaal bedrag van de achtervang. Omdat het nieuwe stelsel meer zekerheid biedt dan voorheen en eerder het risico ook al gering was, wordt het risico dat de gemeente hiervoor wordt aangesproken, ondanks de toename van het geborgde bedrag zeer gering geacht.

Splitsing Vestia en scheefheid borgstelling
De afgelopen 10 jaar heeft Vestia amper volkshuisvestelijk kunnen presteren. Vestia, het ministerie van BZK, het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en Aedes hebben een plan opgesteld dat zowel de financiële problematiek bij Vestia als bij het WSW moet verminderen. Onderdelen van de oplossing zijn het verlagen van de rentelast van Vestia (op te brengen door de hele corporatiesector via o.a. een uitruil van leningen) en het splitsen van het huidige (te grote) Vestia in drie kleinere zelfstandige corporaties. Doel is tot drie financieel gezondere en door het WSW goed borgbare corporaties te komen. In ongewijzigde vorm drukt Vestia te zwaar in het risicoprofiel van de sector in het borgstelsel van het WSW. De splitsing/defusering van Vestia neemt naar verwachting twee tot drie jaar in beslag.

Naast  het Vestia herstelplan speelt het gegeven van de scheefheid in de geborgde achtervang van gemeenten: sommige gemeenten staan ten opzichte van het corporatiebezit in hun gemeenten, (veel) meer/minder in de achtervang dan andere gemeenten. Door de WSW en VNG is een voorstel opgesteld dat – met een beroep op solidariteit – een einde moet maken aan deze scheefheid in risicoverdeling. Hoewel de scheefheid door de nieuwe systematiek grotendeels gelijk blijft (de verdeling van garantstellingen tot 31/7 blijft gelijk) speelt scheefheid in de casus Vestia een belangrijke rol. 

De gemeenten Delft en Zoetermeer staan – ten opzichte Den Haag en Rotterdam voor Vestia veel minder in de achtervang dan op grond van woningbouwbezit is gerechtvaardigd. Vanwege het voorstel tot splitsen van Vestia is het ‘oplossen van de scheefheid’ in de achtervang van Vestia naar het oordeel van BZK een noodzakelijke voorwaarde voor het kunnen doorvoeren van de splitsing. Het in de tijd uitfaseren van de scheefheid is daarmee niet mogelijk. De gemeente Zoetermeer heeft in een intentieverklaring steun uitgesproken  voor de genoemde oplossing. Een onderdeel van de oplossing is dat de scheefheid ultimo 2021 wordt opgelost. De gemeente Zoetermeer heeft  hiervoor het beleid over dit soort gemeentegaranties aangepast. Als gevolg van het recht trekken van de scheefheid stijgt het aandeel waarvoor Zoetermeer in achtervang van de borgstelling. De omvang van de stijging is, zonder leningruil, ongeveer € 169 mln. De leningruil leidt naar verwachting tot een lagere stijging dan de genoemde € 169 mln. Het exacte bedrag wordt bekend als de splitsing/defusering is afgerond.  Ten aanzien van de verwachte stijging van de borgstelling geldt dat ondanks de totale omvang van het gegarandeerde bedrag stijgt het risico dat de gemeente hierop aangesproken wordt zeer gering blijft.

Beleidsperspectief

Beleidswijzigingen

Wijzigingen doelen en indicatoren
Met de komst van de Omgevingswet is de effectindicator ‘% grondgebied voor bestemmingsplannen jonger dan 10 jaar’ niet meer toepasselijk. In de Programmabegroting 2021-2024 is aangekondigd, dat hiervoor in de Perspectiefnota 2022 een nieuwe effectindicator wordt voorgesteld. Hiervan is toch afgezien, omdat nieuwe indicatoren in het kader van (de doelen van) de visie Zoetermeer 2040 worden geformuleerd .

Seniorenmakelaar
De pilot Seniorenmakelaar uit 2020, doorlopend in 2021, is succesvol verlopen. De seniorenmakelaar (1) verlaagt de druk op de woningmarkt door een betere benutting van de bestaande sociale huurvoorraad (meer inwoners in hetzelfde aantal woningen), (2) zorgt voor een betere draagkracht van stedelijke- en buurtvoorzieningen en (3) voorkomt dure Wmo-woningaanpassingen.

In 2020 zijn er in totaal 25 doorstroomverhuizingen gerealiseerd. Voortzetting van de seniorenmakelaar is wenselijk (tot en met 2025). Het jaarlijks benodigde bedrag is € 40.000 en wordt – ‘middels oud voor nieuw’ - als volgt gedekt:

  • € 10.000 afromen uit het onderzoeksbudget Wonen;
  • € 10.000 middels de vergoeding die de gemeente met ingang van 2022 ontvangt van woningcorporatie De Goede Woning (DGW) voor garantstellingen voor leningen;
  • € 20.000 afromen uit WMO-budget voor woningaanpassingen. Met de inzet van de seniorenmakelaar wordt een verdere stijging van de kosten van woningaanpassingen ingedamd.
Bedragen x 1.000
Nieuw beleid 2022 2023 2024 2025
Seniorenmakelaar 40 40 40 40
dekking Seniorenmakelaar (zie ook P2) -20 -20 -20 -20
Saldo 20 20 20 20

Financieel samengevat: Wat mag het kosten?

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2020 begroting 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 begroting 2025
Baten -48.717 -36.401 -30.718 -18.174 -16.458 -21.214
Lasten 48.864 40.073 33.625 22.115 20.482 25.630

Aangenomen moties voorjaarsdebat

Motie 2106-30 Theorie examen auto in eigen stad 

Verzoekt het college:

  • in samenwerking met het CBR op zoek te gaan naar een geschikte locatie in Zoetermeer waar theorie-examens kunnen worden afgenomen en hierover voor het najaarsdebat terug te koppelen

Stand van zaken:
Er wordt in overleg met het CBR onderzocht of er een geschikte locatie in Zoetermeer beschikbaar is.

 

Motie 2106-32 Kwaliteitsimpuls randstadrailhaltes

Verzoekt het college:

  • samen met de MRDH en HTM tot plannen te komen voor een kwaliteitsimpuls van de RandstadRailhaltes en omliggende gebieden en om daarbij o.a. te kijken naar voldoende parkeervoorzieningen, het groen, de wegen en voet-/fietspaden;
  • tevens integraal te kijken of er mogelijkheden zijn om deze kwaliteitsimpuls te combineren met woningbouw rondom haltes en stations om zo de vervoerswaarde te vergroten en de benodigde investeringen te financieren;
  • voor dit onderzoek 25.000 euro uit het potje van de raad of Overzicht Algemeen Dekkingsmiddel (OAD) te reserveren;
  • bovengenoemd onderzoek af te ronden voor april 2022.

Stand van zaken:
Een voorstel hiertoe volgt in het eerste kwartaal van 2022.

 

Motie 2106-61 Visie Van Tuyllpark en Plan van Plas van Poot in samenhang

Verzoekt het college:

  • Er alles aan te doen om de Visie Van Tuyllpark en het Plan voor de Plas van Poot zo snel mogelijk naar de raad te sturen, bij voorkeur voor de  behandeling van de begroting 2022.
  • De beide beleidsstukken in samenhang met elkaar te presenteren en te behandelen

Stand van zaken:
De visie Van Tuyllpark en het Plan voor de Plas van Poot wordt in het tweede kwartaal van 2022 aan de raad voorgelegd.