Uitgaven

12,74%

€ 53.425

x € 1.000
12,74% Complete

Inkomsten

7,59%

€ -31.765

x € 1.000
7,59% Complete

Saldo

2248,53%

€ 21.659

x € 1.000

Programma 3 Leefbaarheid, duurzaam en groen

Uitgaven

12,74%

€ 53.425

x € 1.000
12,74% Complete

Inkomsten

7,59%

€ -31.765

x € 1.000
7,59% Complete

Saldo

2248,53%

€ 21.659

x € 1.000

Maatschappelijk effect programma: Wat willen we bereiken?

Bevorderen van een duurzame, veilige en aantrekkelijke leefomgeving

Zoetermeer staat voor natuurinclusiviteit en duurzaamheid. De energietransitie zorgt voor verduurzaming van woningen en bedrijven. Samen met klimaatadaptatie geeft deze een impuls aan de woonaantrekkelijkheid van de stad.   Samen met de inwoners, bedrijven, omgevingsdienst en woningcorporaties in Zoetermeer moeten meters worden gemaakt met de energietransitie (van het aardgas af). 

De openbare ruimte is het visitekaartje van de stad en draagt bij aan het ervaren van buitengeluk voor inwoners en bezoekers. De gemeente zorgt samen met de inwoners, bedrijven en organisaties voor de kwaliteit en leefbaarheid van de openbare ruimte. Bij de te maken keuzes zijn investeren in groen en duurzaamheid, bereikbaarheid, aantrekkelijkheid en veiligheid leidend.

Als natuurinclusieve stad is Zoetermeer een ecologisch brongebied voor de omliggende regio. Hier gaan natuur en stedelijkheid samen, want een groei van de biodiversiteit betekent ook een gezonde stad voor mens en dier. Zoetermeer is vanuit milieu perspectief een schone en prettige stad om te leven. 

Om met de (huishoudelijke) afvalinzameling binnen Zoetermeer richting de landelijke doelstelling te gaan, dient de hoeveelheid huishoudelijk restafval per inwoner omlaag te gaan en het percentage wat gescheiden wordt omhoog. Zo wordt minder afval verbrand en meer gerecycled. Om stappen te kunnen zetten, zijn we in afwachting van de uitslag van het referendum over het nieuwe afvalbeleidsplan. Het referendum is tegelijkertijd met de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart 2022. Afhankelijk van de uitslag wordt het nieuwe afvalbeleidsplan uitgevoerd of moet nieuw beleid geformuleerd en vastgesteld worden.  De (financiële) cijfers in deze programmabegroting zijn gebaseerd op het huidige beleid. In de begroting is nieuw afvalbeleid niet meegenomen.

Speerpunten in 2022: Wat gaan we daarvoor doen?
Doelstelling 'bevorderen duurzame ontwikkeling'

  • evaluatie/ actualisatie van het programma Duurzaam & Groen Zoetermeer;
  • verdere uitrol van het ondersteuningsaanbod voor particuliere huiseigenaren (VvE’s en eengezinswoningen) bij de energietransitie;
  • faciliteren en stimuleren realisatie zonnecentrales op daken, langs infrastructuur en bij de Roeleveenseweg;
  • gunning aardgasvrij energiesysteem voor bestaande hoogbouw Palenstein (1100 woningen en gemeentelijk vastgoed);
  • afhankelijk van de uitslag van het referendum starten met de voorbereiding van de uitvoering van het nieuwe afvalbeleidsplan of herformuleren  van nieuw beleid.   

Doelstelling 'behouden kwaliteit openbare ruimte'

  • beheren en onderhouden van de openbare ruimte conform de afgesproken kwaliteitsniveaus, inclusief uitvoering van diverse (integrale) projecten;
  • relatie leggen met de grote maatschappelijke opgaven zoals  klimaat, energie en toegankelijkheid zoals vermeld in de beheervisie Openbare Ruimte. 

Doelstellingen

Indicatoren, trendgrafieken en financiën

Doelstelling 3.1 Bevorderen duurzame ontwikkeling

Aantal aardgasvrije woningen

Aantal woningen zonder aardgasaansluiting. Een aardgasaansluiting kan individueel of collectief zijn (gestapelde bouw met gezamenlijke CV-installatie).

Bron: Inschatting vanuit gemeentelijke projecten
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 3150 - - - -
Begroting PB 2022 - 3500 4000 4500 5000

Toelichting

Deze indicator is nog in ontwikkeling (i.o.). De landelijke klimaatmonitor wordt uiteindelijk de bron voor deze indicator. Tot die tijd wordt alleen het aantal aardgasvrije woningen weergegeven voor zover die bekend zijn vanuit gemeentelijke projecten. Het werkelijke aantal zal dus hoger zijn en het weergegeven aantal betreft een onderschatting van het werkelijke aantal.

% Van de inwoners dat de natuur ervaart in de buurt

Het percentage inwoners (respondenten Stadspeiling) dat stadsnatuur in hun eigen buurt stadsnatuur ervaart. Onder stadsnatuur wordt het spontane planten en dierenleven in de stad verstaan.

Bron: Stadspeiling
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 81 % - - - -
Begroting PB 2022 - 87 % 87 % 87 % 87 %

% Van de inwoners dat stadsnatuur waardeert in de buurt

Het percentage inwoners (respondenten Stadspeiling) dat stadsnatuur in hun eigen buurt stadsnatuur ervaart. Onder stadsnatuur wordt het spontane planten en dierenleven in de stad verstaan.

Bron: Stadspeiling
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 81 % - - - -
Begroting PB 2022 - 87 % 87 % 87 % 87 %

Oppervlakte natuurlijker beheerde gebieden (extra m2)

Toename in hectare per jaar van gebieden (moerasparels, weidevogelreservaat) met betere omstandigheden voor de (toename van de) biodiversiteit na uitvoering van projecten uit het huidige programma Duurzaam & Groen Zoetermeer. In deze gebieden heeft veelal een aanpassing van inrichting plaatsgevonden en een structurele aanpassing in het beheer.

Bron: Groenkaart
Type 2020 2022
Realisatie 1500 -
Begroting PB 2022 - 7300

Oppervlakte natuurkerngebieden (cumulatief ha)

Natuurkerngebieden (inclusief begrenzing) in het kader van de groenkaart van Zoetermeer.

Bron: Groenkaart
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 134 - - - -
Begroting PB 2022 - 298 298 298 298

Toelichting

Het gaat om de toename in hectare per jaar van gebieden (moerasparels, weidevogelreservaat) met betere omstandigheden voor de (toename van de) biodiversiteit na uitvoering van projecten uit het huidige programma Duurzaam & Groen Zoetermeer. In deze gebieden heeft veelal een aanpassing van inrichting plaatsgevonden en een structurele aanpassing in het beheer. Deze indicator is nog deels in ontwikkeling (i.o.) doordat er voor de jaren 2023 en daarna nog geen projecten zijn gedefinieerd. Dan loopt het huidige programma Duurzaam & Groen Zoetermeer met het bijbehorende budget af.

Aantal kilogram restafval per inwoner

Bron: Gemeentelijke database
Type 2020
Realisatie 229 jaarlijks minder

Trendgrafiek Aantal kilogram restafval per inwoner

Bron: Gemeentelijke database

Toelichting

Het huidige afvalbeleid heeft geleid tot een lichte daling van de hoeveelheid restafval  (tot en met 2019) en lichte verhoging van het afvalscheidingspercentage. De stijging in 2020 van de hoeveelheid restafval heeft als oorzaak de corona pandemie. Door thuiswerken en webshop aankopen is de hoeveelheid restafval gestegen. Voor 2022 is de verwachting dat de hoeveelheid restafval op niveau 2020 blijft. 

Financiën

Bedragen x €1.000
Exploitatie begroting 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 begroting 2025
Bevorderen duurzame ontwikkeling (3.1) -2.812 -2.896 -3.666 -3.715 -3.814

Toelichting Financiën

Onder dit product zijn voornamelijk de kosten van afvalinzameling en -verwerking (en handhaving) opgenomen en de daarbij behorende belastingopbrengsten (en overige opbrengsten afval). Daarnaast worden op dit product de reguliere milieutaken verantwoord. Het programma Duurzaam en Groen is incidenteel en wordt in deze collegeperiode tot 2022 geïntensiveerd. Hiertoe is € 800.000 per jaar beschikbaar gesteld. Daarnaast is voor 2022 nog ca € 340.000 beschikbaar voor Duurzaam vanuit rijksgeld (via de reserve). Voor het aardgasvrij maken in Palenstein is budget opgenomen (2022 € 3 mln., 2023 € 1 mln.). De aanleg wordt gedekt vanuit de in de brede bestemmingsreserve gestorte rijksbijdrage.

Doelstelling 3.2 Behouden kwaliteit openbare ruimte

% Van de openbare ruimte dat op het afgesproken kwaliteitsniveau zit

Het jaargemiddelde van 4 quickscan-percentages.
De afgesproken kwaliteit is verwoord in de Beheervisie en Kwaliteitscatalogus, die zijn verwerkt in onderhoudsbestekken en -contracten, waarmee de aannemer werkt.
De quickscan is een steekproefsgewijze toets per kwartaal van 170 plekken verspreid over 7 wijken in Zoetermeer.
Afwijking van 10 % t.o.v. de afspraak is toegestaan.

Bron: Quickscan openbare ruimte
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 97 % - - - -
Begroting PB 2022 - 90 % 90 % 90 % 90 %

Toelichting

Dit is gebaseerd op het gemiddelde van vier quickscans Openbare Ruimte in een jaar. De percentages zijn conform de contractuele verplichtingen voor het onderhoud van de openbare ruimte.

% Inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte

Bron: Stadspeiling
Type 2020 2022 2023 2024 2025
Realisatie 91 % - - - -
Begroting PB 2022 - 85 % 85 % 85 % 85 %

Trendgrafiek % Inwoners dat tevreden is over de openbare ruimte

Bron: Stadspeiling

Toelichting

Dit percentage is berekend op basis van het gewogen gemiddelde van drie percentages van aantal mensen dat aan de kwaliteit van de openbare ruimte in respectievelijk de directe omgeving, winkelcentra, hoofdwegen en naastliggende fietspaden een rapportcijfer van 6 of hoger geeft.

Waardering bewoners groene kwaliteit

Het rapportcijfer wat de inwoners (respondenten van de Stadspeiling) geven aan het buurt-, wijk,- stads- en regiogroen.

Bron: Stadspeiling
Type 2020 2021
Realisatie 7,7 0

Financiën

Bedragen x €1.000
Exploitatie begroting 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 begroting 2025
Behouden aantrekkelijke & veilige openbare ruimte (3.2) 22.726 24.555 23.523 23.619 24.252

Toelichting Financiën

De kosten van deze doelstelling bestaan uit de budgetten voor het dagelijks, periodiek en groot onderhoud van de openbare ruimte (totaal ca. € 34 mln.). Hierop worden de inkomsten uit de rioolheffing, parkeren en overige opbrengsten (zoals opbrengst begrafenissen) totaal ca. € 11 mln. in mindering gebracht. De parkeerinkomsten waren in 2020 en 2021 als gevolg van COVID-19 lager. In het Coalitieakkoord zijn ter verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte (€ 700.000) en bomen (€ 200.000) tot en met 2022 extra middelen toegekend. Voor de verwerking van grond in de Nieuwe Driemanspolder is voor de periode 2020-2023 elk jaar € 500.000 beschikbaar gesteld. Hier staat een even hoge opbrengst stortkosten tegenover. In 2022 is eenmalig ca. € 200.000 verstrekt. 

Risico's

Voortgang energietransitie
Het landelijke Klimaatakkoord is een belangrijke stap voor de realisatie van de energietransitie in de gebouwde omgeving. Om in Zoetermeer tot een grootschalige aanpak te komen is een tijdige en adequate uitwerking van dit landelijke akkoord door de landelijke overheid cruciaal. Voor particuliere huiseigenaren zijn aanpassingen van wetgeving voor betere financieringsmogelijkheden en het stimuleren van beter en goedkoper aanbod uit de markt cruciaal. Voor de corporaties moet er ook meer investeringsruimte worden geboden om de energietransitie grootschalig te kunnen aanpakken. Voor een grootschalige ontwikkeling van een (rest)warmte-infrastructuur zijn voorinvesteringen van de rijksoverheid ook cruciaal.

Gevolgen COVID-19
Als gevolg van de pandemie is de voorbereiding en uitvoering van onderhoudswerkzaamheden onzeker, participatie verloopt anders, capaciteit van aannemers staat onder druk en de prijzen van grondstoffen stijgen. 

Hogere afvalstoffenheffing, door veel restafval en druk op de afvalmarkt
Met het programma Van Afval Naar Grondstof streeft de rijksoverheid naar een reductie van de hoeveelheid restafval naar 100 kilogram per inwoner. Mogelijk neemt het rijk de komende jaren meer verplichtende of sanctionerende maatregelen om de restafvalreductie te stimuleren. Dit kan een nadelig effect hebben op de hoogte van de afvalstoffenheffing. Er staat druk op de afvalmarkt. Kostenstijgingen voor verwerking en dalingen van de opbrengsten voor afzet van afvalfracties kunnen ervoor zorgen dat de afvalstoffenheffing stijgt. Als gevolg van corona werken meer mensen thuis en worden meer webshop-aankopen gedaan. Het effect op de hoeveelheid en samenstelling van het afval is mogelijk ook nog in 2022 merkbaar.

 

Beleidsperspectief

Beleidswijzigingen

Niet van toepassing.

Financieel samengevat: Wat mag het kosten?

Het budget voor Leefbaarheid, duurzaam en groen wordt onder andere ingezet voor het bevorderen duurzame ontwikkeling en afvalinzameling (doelstelling 3.1) en het behouden van de kwaliteit van de openbare ruimte (doelstelling 3.2) zoals het dagelijks beheer en klein en groot onderhoud van de openbare ruimte en het beheer en exploitatie van de begraafplaats en de fietsenstallingen. Gedurende de collegeperiode zijn tot 2022 extra middelen toegekend voor Duurzaam en Groen (waaronder bomen).

Bedragen x €1.000
Exploitatie Rekening 2020 begroting 2021 begroting 2022 begroting 2023 begroting 2024 begroting 2025
Baten -26.665 -29.605 -31.765 -29.559 -28.066 -28.069
Lasten 46.306 49.519 53.425 49.416 47.970 48.508

Aangenomen moties voorjaarsdebat

Motie 2106-33 Afvalbakken vergroten

Draagt het college op:

  • een voorstel te doen voor de eenmalige aanschaf van grotere afvalbakken in de openbare ruimte;
  • tevens hierbij de optie te betrekken tot kleppen, deksels op deze afvalbakken;
  •  de kosten te dekken uit de Eneco-middelen ter grootte van 200.000 euro.

Stand van zaken:
Het voorstel is in voorbereiding. Geïnventariseerd wordt hoeveel prullenbakken in totaal vergroot worden en welke locaties dit zijn. Uitgegaan wordt van bakken voorzien van een klep.

 

Motie 2106-40 Pilot afvalringen

Verzoekt het college:

  • Een pilot te starten met de plaatsing van een aantal zogenaamde afvalringen. Stalen ringen die om/aan bestaande afvalbakken worden geplaatst, waar kleine plastic flesjes en blikjes in kunnen worden weggezet;
  • Deze afvalringen door bijv. de ambachtswerkplaats of het ZWB in opdracht van de gemeente te laten maken;
  • Hiervoor een maximumbedrag van €10.000 vrij te maken uit de reservering van Eneco-middelen die niet opgenomen zijn in het investeringsfonds;
  • Over de effecten van de afvalringen voor de zomer van 2022 te rapporteren.

Stand van zaken:
Contact is gelegd met leverancier van een afvalring. Onderzocht wordt de mogelijkheid tot het toepassen op de bestaande afvalbakken. 

 

Motie 2106-42 Onderzoek Europese subsidiemogelijkheden voor energietransitie 

Verzoekt het college:

  • Te onderzoeken of de gemeente Zoetermeer in aanmerking kan komen voor Europese subsidie, net zoals de provincie Limburg, om het investeringspotentieel voor de Zoetermeerse Energietransitie te vergroten;
  • Daarbij na te gaan aan welke voorwaarden Zoetermeer moet voldoen om voor subsidie in aanmerking te komen;
  • Na te gaan hoe aan deze voorwaarden kan worden voldaan;
  • En de gemeenteraad over de resultaten voor 1 november 2021 te informeren. 

Stand van zaken:
De voorbereidingen zijn gestart om, conform de motie, de gemeenteraad vóór 1 november 2021 te informeren.

 

Motie 2106-46 Afvalbakken met klep

Draagt het college op:

  • Om te inventariseren hoeveel afvalbakken in Zoetermeer nog niet voorzien zijn van een klep;
  • Om in de gebieden met een bovengemiddelde hoeveelheid meldingen van overlast door ongedierte de afvalbakken te voorzien van een klep voor de inworpopening.

Stand van zaken:
Deze motie wordt bij de inventarisatie van motie 2106-33 meegenomen.

 

Motie 2106-47 Adopteer een milieueiland, schoon is gewoon

Draagt het college op:

  • Om inwoners actief te benaderen om een milieueiland te adopteren;
  • De hiervoor vereiste gereedschappen en voorzieningen beschikbaar te stellen voor geïnteresseerde inwoners.

Stand van zaken:
De voorwaarden en uitgangspunten zijn in kaart gebracht. De organisatie ervan is in voorbereiding. 

 

Motie 2106-48 Toegankelijke picknicktafel

Draagt het college op:

  • om bij iedere te plaatsen picknicktafel als criterium te hanteren dat deze toegankelijk moet zijn voor rolstoelgebonden bezoekers en nog dit jaar twee rolstoeltoegankelijke tafels te plaatsen.

Stand van zaken:
Bij het plaatsen van nieuwe picknicktafels wordt, indien de locatie ook rolstoeltoegankelijk is, gekozen voor een rolstoeltoegankelijke tafel. In het kader van vervanging bij einde levensduur wordt op twee locaties dit jaar een rolstoeltoegankelijke picknicktafel geplaatst.
-  Noord Aa – hondenstrand;
-  Buytenpark – Buytenparklaan. 
Indien mogelijk wordt de infrastructuur (verharding) naar de rolstoelvriendelijke picknicktafels ook aangepast.

 

Motie 2106-54 Containertuintjes

Draagt het college op:

  • een experiment te starten met containertuintjes op twee bekende hotspots;
  • deze bij voorkeur te integreren met de buurtgroen-aanpak,
  • rekening te houden met de bereikbaarheid voor mensen met scootmobielen en rolstoelen;
  • het effect te monitoren, inclusief nulmeting;
  • aan de raad te rapporteren over de resultaten, zodat de aanpak eventueel uitgerold kan worden over de andere hotspots.

Stand van zaken:
Twee hotspots zijn aangewezen en monitoring (o-meting)  wordt gestart. Uitvraag naar leveranciers tuintjes is in voorbereiding.

 

Motie 2106-60 Onderhoud Plas van Poot

Draagt het college op:

  • Voortaan bij snoeien en kappen in het Van Tuyllpark vooraf te overleggen met de vogel- en natuurvereniging Zoetermeer en rekening te houden met de dieren in de Plas van Poot m.b.t. aanvliegroutes, lichtinval, e.d;
  • Het redden van de strekdam en de verbetering van de waterkwaliteit in gang te zetten;
  • Hiervoor een bedrag van 40.000 Euro beschikbaar te stellen uit het Potje van de Raad indien dit niet uit het reguliere onderhoudsbudget betaald kan worden.

Stand van zaken:
Er zijn  voorbereidende werkzaamheden verricht, zoals bepalen bodem- en oeverprofielen, bepalen kwaliteit van het water en de bodem. Met deze informatie wordt vervolgens een beheerplan opgesteld.  Het herstellen van de strekdam maakt hier ook onderdeel van uit.

 

Motie 2106-62 Groen waarderen en goed beheren

Draagt het college op:

  • Met natuurorganisaties en aannemers in gesprek te gaan om in kaart te brengen waar het groenbeheer verbeterd kan worden.
  • Voorstellen te doen die borgen dat aannemers het groenbeheer overal in de stad uitvoeren op een manier die de biodiversiteit bevordert.

Stand van zaken:
Concept afdoening op basis van bestaande afspraken met aannemers. Een overleg met de wethouder en aannemers om deze afspraken onder de aandacht te brengen wordt gepland.